Sedef hastalığı nedir?


Sedef hastalığı nedir ?

Genetik yatkınlıkla birlikte ortaya çıkan sedef hastalığı; çok sık görülen, toplumun neredeyse %2’sini kapsayan, kronik (müzmin) bir deri hastalığı olarak tanımlanır. Son zamanlarda yapılan araştırmalar ve bilgi birikimleri doğrultusunda bu hastalığın başka pek çok sistemik hastalığın yansıması olduğu yargısına varılmıştır. Bu yüzden sedef hastalığı sadece bir deri hastalığı değil; çoklu sistem hastalığı olarak da tanımlanabilir. Bağışıklık sistemi,  bu çoklu sistemik bozukluk içerisine dâhil olan elemanlardan en önemlisidir.
Sedef hastalığı Tıp dilinde “psoriasis” olarak anılır. Sedef hastalığı için belli bir yaş aralığı gözetilmemektedir. Her yaştan insanda görülebilir. Diğerlerinden farklı olarak ailesinde sedef hastalığı yaşayan kişilerde bu hastalığın görülme oranı çok daha yüksektir.
Sedef hastalığı bağışıklık sisteminin zayıf olmasından kaynaklanan bir hastalık değildir. Tam aksine bağışıklık sisteminin gücü yerindedir; ancak bu gücü kötüye kullanır. Yani hatalı bağışıklık yanıtları verir. Bu da vücudun kendi dokusunun zarara uğramasına sebep olur.

Sedef hastalığı bulaşıcı mı ?

Hayır, kesinlikle sedef hastalığı bulaşıcı bir hastalık değildir. Kişinin kendi genetik yapısının ve bağışıklık sisteminin bir yansımasıdır.


Sedef hastalığı neden olur ?

Hastalığın ortaya çıkmasına sebep olabilen tipik sedef hastalığı nedenleri ve tetikleyici faktörleri şunlardır:
  • Yaralanmalar
  • Mikrop sebepli iltihaplar
  • Depresyon ya da stres gibi psikolojik sıkıntılar
  • Kullanılan bazı ilaçlar (Ağrı kesiciler, sıtma ilaçları, kortizon, lityum, metoprolol, atenokol, karvedilol, interferon gibi bir takım ilaçlar buna örnektir.)
  • Aşırı yorgunluk (Bağışıklığı düşürdüğünden dolayı aşırı yorgunluk sedef hastalığında tetikleyici rol oynayabilir.)
Bağışıklığı baskılayan bu ve bunun gibi faktörler sonucunda bağışıklık hücrelerinde olumsuz bazı olaylar meydana gelebilir ve bir süre sonra bağışıklık tekrardan güç kazandığında sistemde hatalı bağışıklık yanıtları oluşmaya başlar. Bu durum deride lezyonlarla kendisini gösterir ve sedef gelişir.

Sedef hastalığı belirtileri

Sedef hastalığının belirtileri genellikle tipiktir. Sedef başlangıcı aniden olabileceği gibi, sinsi ve yavaş bir şekilde de ilerleyebilir. Sedef hastalığı deride parlak kırmızı renktedir ve bu lezyonların üzerinde sedef rengi beyaz pullanmalar ve döküntüler oluşur.
  • Lezyonlar oval, yarım ay, yuvarlak veya kıvrımlı şekillerde olabilir.
  • Diz kapağında, dirseklerde, kuyruksokumunda ya da saç derisinde çok sık görülür. (Hastalığın “Psoriasis vulgaris” formu bunda etkendir. Vücudun geriye kalan diğer kısımlarında da başka formlarda görülebilir. )
  • Sedef hastalığı deriden hemen sonra eklemlerde de tutulum gerçekleştirebilir. Bu durumda hastada eklemlerde ağrı, hareket kısıtlılığı, şişlikler, kızarıklıklar, hassasiyet ya da ısı artışı görülebilir. (Sabah katılığı) Parmaklar, ayak bilekleri ve dizlerde bu durum sıklıkla görülür. Bu duruma “sedef romatizması” denir. Sedef romatizması tıp dilinde “psöriyatik artrit” olarak anılır.
  • Eklem tutulumları tırnaklarda iğne başı büyüklüğünde küçük çukurcuklarla kendisini gösterir.
  • Kaşıntı pek yaşanmaz.
  • Lezyonlar tırnakla kaşındığı zaman küçük yaralar oluşturabilir.
Sedef belirtileri tüm yaş gruplarında aynı belirtilerle yaşansa da sedef başlangıcı çocuklarda biraz farklı bir şekilde ortaya çıkabilir. Çocuklarda bu hastalık genellikle bir boğaz enfeksiyonunu takiben başlamaktadır. Boğaz enfeksiyonu çocuğun bağışıklık sisteminde bazı değişimlere sebep olur ve hatalı bağışıklık yanıtlarına yol açabilir.
Sedef hastalığı dramatik seyrettiğinde ve görünür yerlerde meydana geldiğinde kişinin hem hayat kalitesi hem de sosyal hayatı ciddi anlamda etkilenebilmektedir. Sedef hastalığı bazen bütün vücudu kaplar. Özellikle hareketli eklemlerin olduğu yerdeki deri yüzeylerinde çatlamalar meydana getirebilir. Bütün bunlar hastaya ciddi yaralanmalar, acılar yaşatır. Anormal görüntüden dolayı kişiler hiç kimse ile görüşmek istemez; içe kapanıklık ve asosyallik gibi durumlar yaşanabilir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 9 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Kapalı