Gastrointestinal Sistem Endoskopisi

Gastrointestinal Sistem Endoskopisi

Gastrointestinal Sistem Endoskopisi
Gastrointestinal Sistem Endoskopisi

Gastrointestinal sistem; yemek borusu, mide ve bağırsaktan oluşan bir sistemdir. Sindirim sistemi de denilmektedir. Bu sistemin endoskopi cihazı ile incelenmesine ise gastrointestinal sistem endoskopisi adı verilir. Endoskopi cihazı 8-12 mm çapında bükülebilir, fiberoptik (basınca ve neme dayanıklı), tüp şeklinde bir borudur. Ucunda ışık ve kamera vardır. Bu kameraya alınan görüntüler borunun gövdesinden geçerek merceğe yansır. Ya da bir ekrana yansıtılır. Böylelikle organların iç yüzeyindeki durumlar kolaylıkla incelenebilir.

Endoskopi cihazı ile şüpheli yüzeylerden parça (biyopsi) de alınabilir. Böylelikle patoloji laboratuvarındaki incelemeler sonucunda bu lezyonların kanser olup olmadığı da açıklığa kavuşmuş olur.
Gastrointestinal sistem endoskopisi ikiye ayrılır:
  • Üst gastrointestinal sistem endoskopisi
  • Alt gastrointestinal sistem endoskopisi

Üst Gastrointestinal Sistem Endoskopisi

Üst Gastrointestinal Sistem Endoskopisi
Üst Gastrointestinal Sistem Endoskopisi
Özofagus (yemek borusu), mide ve duedunum (onikiparmak bağırsağı) üst gastrointestinal sistemi oluşturur. Bu bölgelerin endoskopi cihazı ile incelenmesine üst gastrointestinal sistem endoskopisi denir. Bu sistemin incelenmesinde kullanılan endoskopi cihazına ise gastroskopi adı verilir.
Üst gastrointestinal sistem endoskopisinin uygulanma amaçları şunlardır:
  • Tedavi ile geçmeyen sindirim sistemi problemlerinde, daha ciddi bir durum olabileceği düşünülerek uygulanır.
  • Katı ve sıvı yutma güçlüğü çekenlerin özofagus bölgesi kontrol edilir.
  • Sindirim sistemi kanamalarının tespitinde kullanılır.
  • Şüpheli yüzeylerden biyopsi (parçacık) alabilmek için önemlidir.
Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde kullanılan araç ve gereçler:
  • Gastroskop (Ucu ışıklı ve kameralıdır.)
  • Tek kullanımlık steril ağızlık (Ağzı gastroskopi sırasında açık tutup dişleri ve dudakları işlem sırasında kontrol altına alır.)
  • Lokal anastezi ilaçları (Boğaz kısmını uyuşturmak içindir.)
  • Tansiyon Aleti
  • Monitör (Gastroskopun ucuna yansıyan görüntüleri izleyebilmek için kullanılır.)
Uygulamaya geçilmeden önce işlem sırasında kaygı oluşmasın diye yapılacak işlem hastaya anlatılır. Öncesinde hasta en az 6-8 saat bir şey yememiş olmalıdır. Protez diş varsa çıkartılmalı, makyaj varsa silinmelidir. Bütün bu ayrıntılar yerine getirildikten sonra hasta endoskopi odasına alınır. Öğürtü ya da öksürük gibi reflekslerin oluşmaması için boğaz bölgesine lokal anestezi uygulanır. Tansiyon aleti hastaya takılır ve kan basıncı bu süreçte devamlı incelenir. Yaşam bulguları ölçülür ve kayıt altına alınır. Ağızlık takılır ve hazır hale getirilmiş gastroskop ile ağızdan girilir. Yemek borusundan mide bölgesine doğru boru girdirilir ve mide yüzeyi incelenir. Eğer sorunun onikiparmak bağırsağında ya da yemek borusunda olduğu düşünülürse o yüzeyler de incelenir. Doktor monitöre yansıyan görüntüyü değerlendirir. Şüpheli olarak gördüğü kısımlardan biyopsi alarak laboratuvara gönderir. Böylelikle gastroskopi işlemi gerçekleşmiş olur.
Gastroskopi sonrası tekrar tansiyona bakılır, yaşam bulguları değerlendirilir, kaydedilir ve hasta dinlenme odasına alınır. Yatakta lateral (yan) pozisyon verilir. (Gastroskopi sırasında da bu pozisyon verilir.) Boğazdaki uyuşukluk geçene kadar ağızdan herhangi bir şey verilmez.

Alt Gastrointestinal Sistem Endoskopisi

Alt Gastrointestinal Sistem Endoskopisi
Alt Gastrointestinal Sistem Endoskopisi
Alt gastrointestinal sistem kalın bağırsak (kolon) ve rektum (anüs/makat) bölgesini kapsar. Dışkıda kan görülmesi, hemoroid şüphesi, bir türlü çare bulunamayan ishal veya kabızlık durumları, açıklanamayan kilo kayıpları ve 40 yaş üzeri dışkı değişikliğinde alt gastrointestinal sistem endoskopisi gerekebilir. Bu bölge için 3 çeşit endoskopi cihazı kullanılır:
  • Rektoskopi : Rektum incelemesi için kullanılan endoskopi cihazıdır. Rektum, anüsten kalın bağarsağa doğru olan 20-25 cm’lik bir kısımdır. Dışkının geçici olarak toplandığı yerdir.
  • Sigmoidoskopi :  Kalın bağırsağın çıkışı ile rektum arasında kalan 70-80 cm’lik kısımdır. Dışkılar bir süreliğine burada toplanır; sonrasında ise rektum ve anüse yönlendirilir.
  • Kolonoskopi : Kalın bağırsağın tamamını inceleyen endoskopi cihazıdır.

Alt gastrointestinal sistem endoskopisi öncesi yapılması gerekenler şunlardır:

  • Kolonoskopi yapılacak hastalarda, işlem öncesi bağırsakların temizlenmesi gerekir
  • Kolon temizliği doktorun belirlediği 3 günlük diyet ile yapılır
  • Hastanın kullanmakta olduğu antikoagülan (kanın pıhtılaşmasını önleyen) ilaçlar doktorun önerisi ile kesilir
  • Hastanın herhangi bir şeye alerjisi var mı diye araştırılır.

Alt gastrointestinal sistem endoskopisinin uygulama basamakları şunlardır:

  • Hastaya yapılacak işlem hakkında bilgi verilir.
  • Hastanın işlem öncesi yaşam bulguları ölçülür.
  • Damar yolu açılır ve doktorun önerdiği ilaçlar verilir.
  • Endoskopi odasına alınır.
  • Sol lateral (yan) pozisyona alınır ve 2 bacak karına doğru çekilerek pozisyon verilir.
  • Anal bölge açık kalacak bir şekilde örtü ile örtülür.
  • Nabız sürekli takip edilir ve anal bölgeden içeriye endoskopi gerçekleştirilir.
  • Görüntüler incelenir.
  • Alınan biyopsiler laboratuvara gönderilir.
  • Kayıt tutulur ve işlem sonlandırılır.
Bu işlemlerden sonra ise hastanın yaşam bulguları sık sık takip edilir ve yatak istirahatine alınır. İşlem sırasında rektal kanama oluşup oluşmadığına bakılır. Tüm bilgiler tek tek kaydedilir. Alt gastrointestinal sistem endoskopisinin komplikasyonları (yan etkileri) şunlardır:
  • Kanama görülebilir.
  • Bulantı ve kusma görülebilir.
  • Bilinç düzeyinde ani değişiklikler ve enfeksiyon gözlenebilir.
  • Kullanılan ilaçlara bağlı alerjiler ortaya çıkabilir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 6 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close