Montessori Eğitimi Nedir?

Montessori Eğitimi Nedir ?

Montessori Eğitimi Nedir
Montessori Eğitimi Nedir

Montessori eğitimi, her bir çocuğun kendine has bir gelişimi olduğunu göz önüne alarak, eğitimde çocukların aktif katılımını ve özgürlüğünü esas alan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım, eğitimde bireyselliği temel alır. Çocuklar, içgüdüsel olarak doğuştan meraklı ve öğrenmeye açıktır. Bu eğitimin temel amacı, çocukların doğuştan gelen öğrenme isteklerini destekleyerek toplum ile uyumlu, sağlıklı birer yetişkin olabilmeleri için gelişimlerine yardımcı olmaktır.

Montessori eğitimi, çocukların hayatın her alanında kendi potansiyellerini tam olarak kullanabilmeleri için geliştirilen öğrenci merkezli bir yaklaşımdır. Çocukların yaratıcı olmasını, merakı, hayal gücünü teşvik eder; çocuklara sorgulama, araştırma, düşünme ve keşfetme becerisi kazandırır. Bu eğitim, Montessori okulları adı verilen özel kurumlarda veya bu eğitimi benimseyen devlet okullarında verilmektedir. Montessori okulları, bu eğitimi vermek için özel öğretmenler yetiştirir; Dr.  Montessori’nin ilkelerini uygulayarak yenilikçi bir eğitim yaklaşımı sunar. Montessori okulları, bugün dünyanın her yerinde hizmet vermektedir. Türkiye’de 38 ‘den fazla Montessori anaokulu vardır.

Maria Montessori Kimdir?

Maria Montessori Kimdir
Maria Montessori Kimdir
1870 yılında İtalya’nın Chiaravalle kasabasında doğan Maria Montessori, İtalya’nın ilk kadın doktorudur. Hayatı boyunca, çocuklara verilen eğitimin geliştirilmesi için çalışmıştır ve bugün “Montessori Eğitimi” olarak bildiğimiz felsefenin kurucusudur.
Dr. Maria Montessori, eğitmenlik hayatına zihinsel engelli çocuklara eğitim veren bir kurumla başlar. Bu okulda uyguladığı teknikler çocuklar üzerinde önemli bir fark yaratır. Bu çocuklar, normal okullarda okuyan çocuklarla aynı sınava tabi tutulduklarında onlarla aynı başarıyı gösterirler. Montessori, bunun üzerine çocuklara verilen genel eğitim sisteminde bir sorun olduğunu fark eder ve kendini eğitim sisteminin geliştirilmesine adar.
1907 yılında İtalya’da bir gecekondu mahallesinde fakir çocukları sokaklardan kurtarmak için kurulan ve Çocukların Evi anlamına gelen Casa dei Bambini anaokuluna müdür olarak atanır. İlk Montessori anaokulu olan bu okulda, yaşları 3 ile 6 arasında değişen 50 çocuğa, bugün Montessori ilkeleri olarak bildiğimiz yöntemleri uygular. Çocukları gözlemleyerek bağımsız çalışmalarına ve eğitim materyallerini çocukların seçmelerine izin verir. Çocuklara özel, araç ve gereçler ile eğitim materyalleri geliştirir. Böylece Montessori eğitimi doğmuş olur.

Montessori Eğitiminin Faydaları Nelerdir?

Montessori Eğitiminin Faydaları Nelerdir
Montessori Eğitiminin Faydaları Nelerdir
Çocukları gerçek hayata hazırlamayı ve onların hayatta başarılı ve sağlıklı bireyler haline gelmelerini amaçlayan Montessori eğitimi, günümüzde en başarılı okul öncesi eğitim yaklaşımlarından biri haline gelmiştir. Okul öncesi eğitim, çocukların doğdukları günden başlayarak temel eğitime kadar olan zaman dilimini kapsar. Bu dönemde çocukların zihinsel, sosyal, duygusal ve bedensel yapıları ile dil gelişimleri tamamlanır. Bu yüzden çocukların okul öncesi dönemde gelişimlerini destekleyecek bir eğitim almaları çok önemlidir.
Montessori eğitimi, çocukların bağımsızlık, özgüven ve motivasyon kazanmalarına yardımcı olur; onları gerçek hayata hazırlar. Montessori eğitiminde çocuklar sınıfta aktif katılımcılar haline gelerek bilişsel ve sosyal beceriler kazanırlar. Çocuk bu eğitimde yaratıcı düşünmeyi, yardımlaşmayı, paylaşmayı, hoşgörülü olmayı ve başkalarına saygı duymayı öğrenerek sosyal beceriler de geliştirir.

Montessori Eğitimi ile Geleneksel Eğitim Arasındaki Farklar

Montessori Eğitimi Nedir
Montessori Eğitimi ile Geleneksel Eğitim Arasındaki Farklar
Montessori Eğitimi Geleneksel Eğitim
Bilişsel ve sosyal gelişime önem verir. Bilgiye ve toplumsal gelişime önem verir.
Öğretmen pasiftir, çocuk öğrenmeye aktif olarak katılır. Öğretmen aktiftir, çocuk pasiftir.
Öğretmen içsel disiplini teşvik eder. Öğretmen zorlama yoluyla disiplin sağlar.
Bireysel eğitime öncelik verilir. Grup eğitimine öncelik verir.
Sınıfta farklı yaş gruplarına eğitim verilir. Sadece aynı yaş gruplarına eğitim verilir.
Çocuklar yardımlaşmaya ve işbirliğine teşvik edilir. Çocuklar birbirleriyle yarışmaya teşvik edilir.
Çocuklar kavramları kendileri öğrenir. Çocuklar kavramları öğretmeninden öğrenir.
Çocuk bilgiyi kendi hızına göre öğrenir Öğrenme hızını öğretmen belirler.
Çocuk verilen projede istediği kadar çalışabilir Çocuğa bir ödev için kısıtlı bir zaman verilir.
Çocuk hatalarını kendisi bulup düzeltir Hatalarını öğretmen bulup düzeltir.
Öğrenme çocuğun içindeki başarı isteğiyle gerçekleşir Öğrenme, ödül ve cezalarla gerçekleşir.
Birden fazla hissi ortaya çıkaran araç-gereçler kullanılır Somut ve az sayıda araç-gereç kullanılır
Çevre bakımını ve kişisel bakımı öğrenir. Çevre bakımı ve kişisel bakımını ailesinden öğrenmesi beklenir.
Sınıfta istediği yerde oturabilir, dolaşabilir, sohbet edebilir. Çocuk gösterilen yere oturur ve sadece dersi dinlemesi istenir.
Ailelerin eğitime katılması için destek verilir Aileler eğitimin dışında tutulur.

Montessori Eğitiminin Temel İlkeleri Nelerdir?

Montessori Eğitiminin Temel İlkeleri Nelerdir
Montessori Eğitiminin Temel İlkeleri Nelerdir
Montessori eğitiminin 8 temel ilkesi vardır.

1 – Saygı İlkesi:

Montessori eğitimi okul öncesi dönemi çocuklara bir birey olarak saygı duymayı temel alır. Geleneksel eğitimde çocuklar emir altındaki askerler gibi yetiştirilir; çocuklar disiplin altına alınarak zorlama yoluyla eğitilir, verilen bilgilerin tamamını öğrenmeleri beklenir. Montessori okulları ise çocuğa birey olarak önem verir. Montessori anaokulu öğretmenleri, çocuklara kendileri için bir şeyler yapma, düşünme ve öğrenme fırsatı sunarak çocuklara saygı gösterirler. Saygı duyulan ve kendine güvenen çocuk, öğrenmeye ve gelişmeye daha istekli hale gelir.

2 – Özgürlük İlkesi (Emici Zihin İlkesi):

Okul öncesi dönem olan, yaşamın ilk altı yılı çocuğun gelişimi için çok önemli bir dönemdir. Dr.Montessori, bu dönemi, emici zihin dönemi olarak tanımlamıştır. Emici (özümseyici) zihnin ilk aşaması, doğumdan itibaren üç yaşına kadar devam eder ve bu dönem bilinçsiz akıl dönemi” olarak bilinir. Bu dönemde çocuklar yürümeyi ve konuşmayı öğrenirler; çevrelerinden edindikleri deneyimlerle kendilerini tanımaya başlarlar. Üç yaşından altı yaşına kadar ise bilinçli özümseyici zihin olarak bilinen ikinci gelişim evresini yaşarlar. Bu evrede çocuklar aktif olarak gelişimlerine katkı sağlayacak ve bağımsız bir birey olmalarına yardım edecek deneyim arayışı içine girerler. Montessori okulları, çocukların bu öğrenme arayışlarına destek olur ve onlara özgürlük vererek hayatı keşfetmelerine yardımcı olur.
Emici zihin ilkesi, çocuğun zihinsel faaliyetlerinin ortaya çıkarılmasını hedefler. Bu ilke doğrultusunda, çocuk zihinsel başarılar kazanması için zorlanmaz. Çocuğa uygun bir çevre oluşturularak ve çeşitli materyaller verilerek kendisini ve çevresini keşfetmesi sağlanır.

3 – Hassas Dönemler İlkesi:

Dr.Montessori, çocukların belirli beceri ve bilgileri öğrenebilmesinde çeşitli gelişim dönemlerinin etkili olduğuna inanır. Bu gelişim dönemleri belirli zaman dilimlerini kapsar. Dr.Montessori bu zaman dilimlerine “hassas dönemler” adını vermiştir. Bu dönemler, bir davranış değişikliği, bir aktiviteye duyulan ilgi veya bir etkinliğin tekrarlanması ile belirlenebilir. Montessori okulları, çocukların bu hassas dönemlerini en etkili biçimde değerlendirebilmek için 3’er saatlik çalışma programları uygular. Bu üç saat içinde çocuklar kesintisiz çalışma fırsatına sahip olur. Gözlemci konumunda olan öğretmen, çocukları hassas dönemlerine uygun faaliyetlere yönlendirir.

4 – Karma Yaş Grupları İlkesi:

Montessori eğitimi, aralarında üçer yaş fark olan çocukların birlikte eğitim gördüğü, okul öncesi karma bir eğitim sistemidir. Bu sistem, büyük çocukları liderlik rollerini üstlenmeye, küçük çocukları ise taklit yoluyla öğrenmeye teşvik eder. Bu yöntem aynı zamanda, çocukların kendilerinden küçük ve büyük çocuklarla sosyal olarak etkileşimde bulunarak sosyal beceri kazanmalarını sağlar.

5 – Çevre İlkesi:

Hayatı boyunca çocukların gelişimini inceleyen Dr.Montessori, yaptığı çalışmalarda çocuklara uygun ortam sağlandığında ve onlara hareket ve seçim özgürlüğü verildiğinde öğrenmeye daha istekli hale geldiklerini görmüştür. Bu yüzden Montessori eğitimi, sınıfların çocuklara uygun olarak düzenlendiği, sınıflarda çocukları öğrenmeye teşvik edecek oyuncakların ve eğitim materyallerin kullanıldığı bir sistemdir.

6 – Hareket Özgürlüğü İlkesi:

Montessori eğitimi çocukları hareket etmeye teşvik eder. Çocuklar sınıf içinde dolaşmakta özgürdür. Sınıflarda ders kitapları yerine daha çok bulmacalar, yapbozlar gibi yardımcı malzemeler kullanılır ve çocuğun hareket ederek, aktif bir şekilde öğrenmesi sağlanır.

7 – Ödül ve Cezanın Gereksizliği İlkesi:

Dr.Montessori’ye göre ödüller ve cezalar ancak kısa vadede etkilidir. Ödüllerin ve cezaların uzun vadede çocuğun öğrenme sürecine hiçbir katkısı yoktur. Montessori okulları, ödülsüz ve cezasız bir disiplin anlayışını savunur. Buna göre, çocuklara disiplin cezalandırarak değil, öğreterek uygulanmalıdır. Bu yüzden çocuklara ödül veya ceza verilmez. Çocukların ödülü, öğrendiklerinde, bir ödevi tamamladıklarında, bir bulmacayı çözdüklerinde, saksıya bir çiçek ektiklerinde ortaya çıkan başarı hissidir.

8 – İşbirliğine Dayalı Öğrenme İlkesi:

Montessori’nin deneyimlerine göre çocuklar gruplar halinde çalışarak daha iyi öğrenmektedir. Farklı yaşlardan çocukların bir arada eğitim gördüğü sınıflarda, çocuklar birlikte yardımlaşarak işbirliği yapmayı öğrenirler ve sosyal hayata daha iyi hazırlanırlar.

Çocuğun Gelişim Dönemleri

Çocuğun Gelişim Dönemleri
Çocuğun Gelişim Dönemleri
Montessori eğitimi, çocuğun gelişim dönemlerini temel alır. Montessori’ye göre çocukların 4 temel gelişim dönemi vardır. Bunlar, 0-6 yaş, 6-12 yaş, 12-18 yaş ve 18-24 yaş dönemleridir.
  • Bebeklik (0-6 Yaş): Bebekler ilk üç yıl boyunca duyuları yoluyla öğrenirler. Okul öncesi dönem olarak bilinen bu süreçte öğrenme bilinçsizce gerçekleşir. İkinci üç yıl dönemi ise bilinçli öğrenme dönemidir. 3-6 yaş arasında özellikle elleriyle dokunarak, kendi başlarına öğrenirler.
  • Çocukluk (6-12 Yaş): Çocuk bu dönemde temel becerilerin birçoğunu öğrenmiştir. 6-12 yaş arası bu dönemde akıl yürütme ve hayal gücü önplana çıkar. Çocuklar bu dönemde çevrelerindeki dünyayı ve her şeyin nedenini anlamaya çalışırlar.
  • Ergenlik (12-18 Yaş): Ergenlik dönemi, öğrenmenin reddedildiği dönemdir. Bu dönemde eğitim uygulamaya yönelik olmalıdır. Yemek pişirme, ev inşa etme, giysi tasarımı gibi etkinliklerle uygulamalı eğitim verilmelidir. Böylece çocuklar, diğer insanlarla birlikte iş yapmayı öğrenerek yetişkinliğe hazırlanabilirler.
  • Yetişkinliğe Geçiş (18-24 Yaş): Bu dönem, kariyer araştırmalarının yapıldığı ve iş hayatının başladığı dönemdir. Eğer birey ilk üç dönemde yeterli bilişsel ve sosyal beceri kazanmış olursa kendisi için en doğru kariyeri seçecektir.

Montessori Etkinlikleri

Montessori Eğitimi Nedir
Montessori Etkinlikleri
Montessori eğitimi, kendine özgü eğitim tekniklerini ve becerilerini kapsayan, çocukların gelişim ihtiyaçları ile uyumlu bir eğitim programıdır. Bu program, 5 temel etkinlik alanından oluşur. Bunlar; günlük yaşam becerileri etkinlikleri, matematik etkinlikleri, dil etkinlikleri, duyusal eğitim etkinlikleri ve kültür etkinlikleridir.
Günlük yaşam becerileri etkinlikleri, günlük ev işlerinden ve egzersiz çalışmalarından oluşur. Çocuklar bu etkinliklerde evi temizlemek, toz almak, halıları rulo yapmak, cam silmek gibi günlük işleri öğrenirken, dokunma ihtiyaçlarını da gidermektedir. Bu işler çocukların bilişsel olarak gelişimlerini önemli ölçüde hızlandırmaktadır. Günlük yaşam becerilerinde çocuk, hem içinde yaşadığı çevrenin hem de kendisinin bakımını yapmayı ve kişisel hijyeni öğrenir.
Duyusal eğitim etkinliklerinde çeşitli materyaller kullanılarak çocuğun beş duyusunu aktif olarak kullanması sağlanır. Çocuk bu etkinliklerde boyutları, geometrik cisimleri,  sesleri, kokuları ve tatları keşfeder. Matematik etkinliklerinde materyaller yardımıyla sayı kavramını öğrenir. Soyut kavramları somutlaştırarak zihinsel becerilerini geliştirir. Dil etkinliklerinde alfabeyi, her harfin nasıl seslendirileceğini öğrenir ve kalem tutma becerisini kazanır. Kültür etkinliklerinde ise yaşadığı ülkenin tarihi, müziği, yemekleri ve gelenekleri hakkında bilgi edinir, diğer ülkeleri ve dünyayı tanır.

Montessori Materyalleri

Montessori Eğitiminde Kullanılan Materyaller
Montessori Eğitiminde Kullanılan Materyaller
Montessori sınıfları standart olarak düzenlenen sınıflardır. Tüm sınıflarda kullanılan materyaller aynıdır. Sınıflardaki tüm materyaller, çocukların fiziksel özelliklerine uygun olarak hazırlanmıştır. Mobilyalar hafif ağırlıktadır ve çocukların erişebileceği yüksekliktedir. Sınıflarda her materyalden sadece bir adet bulunur. Böylece çocuk, sırasını beklemeyi, başkalarının haklarına saygı duymayı, ertelemeyi, farklı çözüm yolları üretebilmeyi öğrenir.
Materyallerin birer adet olması, aynı zamanda çocuğun seyrederek öğrenmesini sağlar. Bu materyaller duyusal, matematik, dil, kültür ve uygulama dersleri için özel olarak üretilir. Kullanılacak tüm materyaller temiz ve kaliteli, aynı zamanda estetik bir görünüme sahiptir. Materyallerde kullanılan renkler birbirleriyle uyumludur. Çocukların yaratıcılığını destekleyen bu araç ve gereçler, çocukların kullanabilecekleri boyutlarda, güvenli ürünlerdir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 4 votes)

İlgili Yazılar

1 thought on “Montessori Eğitimi Nedir?”

  1. Montessori ‘yi Türk anne ve babalarının ebeveynlik yöntemi olarak benimsemesi gerektiğine inanıyorum. Çünkü kendi ayakları üzerinde duran, özgüvenli çocuk yetiştirme konusunda çok sorun yaşıyorlar. Bu yöntemde yani Montessori yönteminde, tamamen çocuğa kendi hayatını kurmayı öğretmek üzerine kurulu.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgini çekebilir

Close