LDL Kolesterol Nasıl Düşürülür ?

LDL Kolesterol Nedir ?

LDL kolesterol nedir
LDL Kolesterol Nedir

Kalbiyle alakalı herhangi bir rahatsızlığı olan kişiler, doktorundan ve çevresindeki insanlardan gelen “Kolesterolüne dikkat et!” şeklindeki telkinlere mutlaka aşinadır. Burada vurgusu yapılan “kolesterol” kötü kolesterol olarak da adlandırılan LDL kolesteroldür.

Gözle görülemeyecek kadar küçük olan LDL’nin dış çeperinde lipoprotein yer alır, tam merkezinde ise kolesterol yer alır. LDL’nin tam açılımı ise “low-density lipoprotein” yani “düşük yoğunluklu lipoprotein”dir.
LDL kolesterol ne demek ?” sorusuna ise şu şekilde cevap verilebilir: Kan damarlarının içinde dolaşan ve bu yolla vücudun en ücra noktalarına dahi ulaşan LDL, zaman içinde bu damarların duvarlarına yapışarak tıkanmalara sebep olur. LDL kolesterol yüksekliği durumunda yaşanan bu vaka, kişilerin kalp krizine yakalanma riskini arttırır. Kan pıhtılaşmasının yol açtığı ölümcül risk taşıyan bu durum “LDL yüksek olursa ne olur?” şeklindeki sorunun en çarpıcı cevaplarından birisidir.

LDL kolesterol iyi mi, kötü mü ?

Evet, bu soruya LDL kolesterol kötüdür diye cevap verebiliriz. LDL kötüdür çünkü atardamarlarda tıkanmaya yol açar, bu da kalp krizi ve felç geçirme riskini yükseltir. Takdir edileceği üzere bu rahatsızlıklar ölümcüldür ve geriye dönüşü çok zordur. Bunun için hastalar mutlaka “LDL nasıl düşürülür?” sorusunun cevabını aramalıdır.

LDL kolesterol nasıl düşürülür ?

Kan testi sonucu LDL kolesterol seviyesinin yüksek olduğunu öğrenen hemen herkesin aklında tek bir soru dönüp dolaşır: Kötü kolesterolü ne düşürür? Cevap çok basit: Sağlıklı beslenmek ve bol bol egzersiz yapmak. Doymuş yağ oranı ve kolesterol miktarı düşük gıdaları yemek alınabilecek en basit önlemler arasında yer alır. Ayrıca şeker, beyaz ekmek ve kraker gibi abur cuburları bir an önce terk etmek de şart. Kalp atışını hızlandıran düzenli egzersizler sayesinde de LDL kolesterol seviyesini düşürebilmek pekala mümkün.
Ancak bazen tüm bunlar LDL kolesterol düşürmek için yeterli olmayabiliyor. Bu gibi durumda doktorlar devreye girerek çeşitli ilaçları reçete edebilir. Statin içeren bazı ilaçlar vücudunuzun fazladan kolesterol üretmesini engellemeye yardımcı olur. Diğer ilaçlar ise LDL kolesterol düşüklüğünü sağlayabilmek için tükettiğiniz gıdalardan vücudunuza kolesterol girişini keser.
Bu satırları okuduktan sonra “LDL nasıl düşer?” sorusunun cevabını bulduğunuzu sanıyor olabilirsiniz, ancak henüz bunun için çok erken. Hap şeklinde değil de, tek yudumda içebileceğiniz çeşitli ilaçlar da LDL kolesterol seviyesini düşürme noktasında kullanılıyor. Karaciğerinizin kanda dolaşan kötü kolesterolü vücuttan dışarı atabilmesi için kullanılan bu ilaç, yüksek kolesterol yüzünden Statin etken maddesini içeren ilaçları içemeyen hastalara reçete ediliyor.
Ancak unutmayın, LDL kolesterolün yanı sıra başka birçok risk faktörü kalp hastalıklarına yakalanmanıza etki edebilir. Sigara, diyabet, yüksek tansiyon, obezite ve egzersiz yapmamak gibi etkenler bunların başında gelir. Evet, kötü kolesterol LDL düşüklüğü önemli ama her şey değil.

LDL kolesterol yüksekliği nedir ?

LDL kolesterol yüksekliği nedir
LDL kolesterol yüksekliği nedir
Vücudumuz D vitamini, yağları sindirmeye yarayan safra asidi ve çeşitli hormonları üretebilmek için kolesterolü kullanır. Tüm bunları gerçekleştirebilmek için kanda çok az miktarda kolesterolün bulunması yeterlidir. Eğer kişinin kanına çok fazla kolesterol karışmışsa, fazlalık olan kısım damarların duvarlarına yapışır ve zaman içinde tıkanıklığa sebebiyet verir.
Kalp, beyin, bacak ve iç organlar başta olmak üzere vücudun birçok önemli noktasına kan akışının yavaşlaması ölümcül hastalıkları tetikleyebilir. “LDL yüksekliği nedir?” sorusuna bu şekilde cevap verilebilir.

Kimlerde yüksek kolesterol olur ?

Türkiye’nin yanı sıra dünyanın birçok ülkesinde yüksek kolesterol rahatsızlıkları sık sık görülebiliyor. Ortalama kolesterol seviyesi düşük olan Japonya gibi ülkelerde kalp krizi hastalığı daha az görüldüğü için, kolesterolün kalp krizinin ana etkenlerinden biri olduğu çıkarımında bulunabiliriz. Öte yandan insanı yüksek kolesterole sahip olan Finlandiya’da ise koroner kalp rahatsızlıklarının görülme oranı hayli yüksek. Mesela ABD’de yaşayan 71 milyon yetişkinde LDL, yani kötü kolesterol görüldüğü raporlanmış durumda. Bu da hemen her yaştan insanın yüksek kolesterole sahip olabileceği anlamına geliyor.

Yüksek kolesterol neden olur ?

Yüksek kolesterol neden olur
Yüksek kolesterol neden olur

Aslına bakılırsa bunun birçok sebebi var. Kalıtımsal faktörlerden tutun, diyet ve yaşam tarzına kadar birçok madde sayılabilir. Daha az görülen sebepler arasında ise karaciğeri etkileyen rahatsızlıklar, tiroid ve böbrek bozuklukları sıralanabilir.

Kalıtımsal: Genler bedenin kötü LDL kolesterolü nasıl metabolize edeceği noktasında etkileyici rol üstlenebilir. Ailesinde yüksek kolesterol bulunan kişilerde çeşitli kalp rahatsızlıkları görülebilir.
Fazla kilolar: Obeziteye varan fazla kilolar da kişilerin LDL kolesterol seviyesini yükseltebilir. Kilo vermek LDL kolesterolü azaltırken iyi olan HDL kolesterol seviyesini yükseltme noktasında işe yarayabilir.
Fiziksel aktivite/egzersiz: Düzenli olarak fiziksel aktivite yapmak trigliserit salınımını azaltırken HDL kolesterol miktarını arttırır.
Yaş ve cinsiyet: Menopozdan önce kadınlar genellikle aynı yaştaki erkeklere kıyasla daha düşük kolesterol seviyesine sahiptirler. Fakat kadınlar yaşlandıkça kandaki kolesterol seviyesi yükselir. 50’li yaşlardan sonra kadınlarda aynı yaştaki erkeklere kıyasla daha fazla kolesterol gözlemlenebilir.
Alkol kullanımı: Çok fazla alkol içmenin sağlığa olumsuz etkilerinin yanı sıra LDL kolesterol seviyesine yaptığı arttırıcı etki de biliniyor. Kalp kasları ve karaciğere de zarar veren alkol yüksek tansiyona yol açıp trigliserit miktarını da arttırabilir.
Stres: Yapılan birçok araştırmada stresin kandaki kolesterol seviyesini uzun vadede arttırdığı tespit edilmiştir. Örneğin çok fazla stresli olan insanlar, yağlı gıdalarla beslenmeyi tercih edebiliyorlar. Doymuş yağ ve kolesterol yeninden zengin bu besinler kandaki kötü kolesterol seviyesini arttırabiliyor.

LDL kolesterolün yüksekliği nasıl anlaşılır ?

Kandaki LDL kolesterol seviyesinin yükselmesi, daha çok diğer hastalıklara yakalanma noktasında risk faktörü oluşturduğu için tek başına belirti göstermez. Eğer LDL kolesterol yüksekliği belirtilerinden şüpheleniyorsanız, kan testi yaptırarak LDL seviyesini ölçümleyebilirsiniz. Eğer değerler yüksekse sağlıklı gıdalar ve gerekli ilaç tedavisiyle LDL kolesterol miktarını ideal seviyeye geri getirebilmeniz mümkündür.
Doktorlar, 20 yaşını geçmiş herkesin en az 5 yılda bir kan testi yaptırarak lipoprotein profilini çıkarması ve kolesterol seviyesine ait rakamları öğrenmesini tavsiye ediyor.

LDL kolesterol test sonuçları ne anlama gelir ?

LDL kolesterol test sonuçları
LDL kolesterol testi

Kandaki kötü LDL kolesterol seviyesini anlayabilmenin tek geçerli yolu kan testi yapmaktır. Bu testler esnasında LDL ve HDL kolesterolün yanı sıra trigliserit seviyesiyle kişilerin lipid (yağ) profili de çıkarılabilir.

Test sonucunda ortaya çıkan LDL kolesterol değerlerini anlamlandırabilmek için aşağıdaki tabloyu okuyabilirsiniz. Bu sayede “LDL kolesterol kaç olmalı?” sorusunun da cevabını bulmuş olacaksınız.

LDL

  • 100 mg/dL’den az: Olması gereken (LDL normal değeri)
  • 100-129 mg/dL: Olması gerekene yakın
  • 130-159 mg/dL: Ortanın üstü
  • 160- 189 mg/dL: Yüksek
  • 190 mg/dL ve üstü: Çok yüksek

Trigliserid

  • 150 mg/dL’den az: Normal
  • 150-199 mg/dL: Ortanın üstü
  • 200-499mg/dL: Yüksek
  • 500 mg/dL ve üstü: Çok yüksek

Yüksek kolesterol tehlikeli midir ?

Koroner kalp rahatsızlıklarına yol açan risk faktörlerinden biri de yüksek kolesteroldür. Kişilerin bu rahatsızlığa yakalanmalarında rol üstlenen yüksek kolesterol, gayret edildiği takdirde kontrol altına alınabilir. Kontrol altına alınabilen benzer risk faktörleri ise şöyledir:
  • Düşük HDL, yani iyi kolesterol seviyesi
  • Sigara tüketimi
  • Yüksek tansiyon
  • Diyabet
  • Obezite, fazla kilo
  • Fiziksel hareketsizlik
Ancak yüksek kolesterolün haricinde kontrol edilemeyen bazı diğer risk faktörleri de var. Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
  • Yaş (45’ten büyük erkekler, 55’ten büyük kadınlar)
  • Erken kalp hastalıklarına yakalanan aile geçmişi (55 yaşından önce hastalanan baba veya erkek kardeş, 65 yaşından önce hastalanan anne veya kız kardeş)
Eğer bir kişide yüksek miktarda lipoprotein ve yüksek kolesterol varsa, doktor mutlaka bu seviyeleri düşürmek için diyet programı ve ilaç tedavisi uygulayacaktır. Kişinin kalp hastalıkları için risk faktörleri doğrultusunda LDL kolesterol seviyesi için ideal hedef belirlenebilir.

Kötü kolesterolü düşüren yiyecekler

Kötü kolesterolü düşüren yiyecekler
Kötü kolesterolü düşüren yiyecekler

Aslına bakılırsa aşağıda yer alan besin kaynaklarını “İyi kolesterolü yükselten yiyecekler” olarak da nitelendirebilmek mümkün. Bol miktarda fiber içeren çeşitli besin kaynakları, kötü kolesterolün baş düşmanları arasında yer alır. Bazı yiyecekler şu şekilde sıralanabilir:

  • Yulaf ve tam buğdaylar
  • Fasulye
  • Ceviz, fındık
  • Elma, üzüm, çilek
  • Turunçgiller
  • Soya
  • Yağlı balık
  • Sterol ve stanol maddeleri içeren portakal suları
Öte yandan kolesterol miktarını yükselten aşağıdaki gıdalardan mümkün mertebe kaçınılmasında da fayda olacaktır:
  • Yumurta sarısı
  • Kabuklu deniz hayvanları
  • Krem peynir başta olmak üzere bazı peynir türleri ve tereyağı
  • İşlenmiş etler
  • Hayvan yağıyla pişirilmiş ürünler
  • Hamburger gibi hazır gıdalar, patates kızartması ve kızarmış tavuk
  • Bol miktarda tuz ve yağ içerdiği için patlamış mısır
  • Kırmızı et

Yüksek kolesterolü engellemek için bazı tavsiyeler

Yüksek kolesterolü engellemek için bazı tavsiyeler
Yüksek kolesterolü engellemek için bazı tavsiyeler

Kalbe iyi gelen gıdalarla beslenip düşük kolesterollü diyet takip etmek, kişilerin LDL kolesterol miktarını azaltmasına ciddi manada katkı sağlayabilir. Dahası, kalp krizi ve felç riski de bu yolla en aza indirgenebilir. Ancak diyet programıyla yetinmeyip yaşam tarzında bazı önemli değişikliklere gitmek de mutlaka tavsiye ediliyor.

Egzersiz: Her gün en az 30 dakika boyunca düzenli olarak egzersiz yapmak, iyi kolesterol olarak bilinen LDL miktarını arttırmanızı sağlar. Eğer egzersize yeni başlıyorsanız hiç acele etmenize gerek yok. Yavaş yavaş ancak istikrarlı bir şekilde egzersiz yapmadan önce, kalp veya akciğer rahatsızlığınız varsa doktorunuza danışıp onay almayı sakın ihmal etmeyin. Eğer gerekliyse doktorunuzla beraber size uygun bir egzersiz programı da hazırlayabilirsiniz.
Sigara: Sırf kolesterol için değil, zaten bırakmanız gerektiği için sigarayı bir an önce bırakın. İyi kolesterol seviyesini azaltan sigara aynı zamanda ani kalp krizi riskini de yükseltme özelliğine sahiptir.
İdeal kilo: Fazla kilolarınız mı var? Bir an önce verin. Birazcık bile olsa kilo vermek, kolesterol seviyenizin olması gereken miktara inmesinde tahmin edemeyeceğiniz kadar etkili olabilir.
Hareketlilik: Her ne kadar egzersiz yapmak LDL kolesterol seviyesini azaltsa da, aerobik hareketler insülin hassasiyetini geliştirip HDL ve trigliserit seviyesini arttırmaya katkı sağlayabilir. Tüm bunlar da kalp hastalıklarına yakalanma ihtimalinizi düşüren etkenler arasında yer alır.
Egzersiz yapan ve diyetini düzenli olarak takip eden kişiler, uzun vadede gerçekleştirecekleri yaşam tarzı değişiklikleriyle kalp sağlığını güvence altına alma noktasında daha başarılı olabiliyorlar.

Yüksek kolesterol nasıl engellenir ?

Daha sağlıklı bir yaşam tarzını benimsemek, aerobik egzersizler ve düzenli yürüyüşlerin yanı sıra düşük yağlı bir diyet programını takip etmek. Tüm bunlar obezite, yüksek kolesterol ve koroner kalp rahatsızlıkları gibi olumsuzlukları engelleme noktasında işe yarayabilir. Bu noktada kolesterol seviyesine dair rakamları öğrenmek, seviyeyi kontrol altına alabilmek için ilk adım olabilir. Ayrıca yüksek kolesterolü engelleyebilmek adına aşağıdaki tavsiyelere kulak vermeniz de önerilir:
  • Yağlı ve tuzlu gıdalardan kaçının.
  • Günlük kalori ihtiyacınızın yüzde 7’den az bir kısmını doymuş yağdan almaya özen gösterin. Ayrıca kolesterolün en fazla 200 mg’lık kısmını yediğiniz etlerden almanız gerekir.
  • Kalori ihtiyacınızın yüzde 30’una kadarını yağdan temin edebilmeniz mümkün. Ancak bu, mutlaka doymamış yağ olmalıdır. Çünkü doymamış yağlar kolesterol seviyesini yükseltmez, ki bu da kalp sağlığı için iyi bir şey.
  • Daha fazla fiber tüketin. Fasulye, bezelye ve tahılların yanı sıra çeşitli sebze ve meyvelerde de karşımıza çıkabilen fiber, kolesterol seviyesine ek olarak insan sağlığına birçok katkıda bulunan bir bileşendir. Vücudunuzun LDL kolesterolle mücadele edebilmesi için de Stanol ve Sterol içiren gıdalar tüketebilirsiniz.
  • Düşük kolesterol seviyesine ulaşmanın yolu, marketlerden satın aldığınız ürünlerin etiketlerini okumaktan geçer. Az miktarda yağ ve kolesterol içeren besinleri tercih etmeye özen gösterin.
  • Doktorunuzun tavsiye ettiği çeşitli besin kaynakları varsa, bunları doğal ve güvenilir kaynaklardan temin etmeye çalışın.

LDL kolesterol risk faktörleri

LDL kolesterol testi
LDL kolesterol test sonuçları ne anlama gelir

Kalp krizi çoğu zaman tahmin edilemeyen bir rahatsızlıktır. Dıştan çok iyi ve sağlıklı görünen kimseler hiç beklenmedik anda kalp krizi geçirebilirler. Hastalarda yüksek seviyede LDL kolesterolün bulunması ise kalp hastalıklarına yakalanma riskini arttıran etkenler arasında yer alır. Bu yüzden doktorlar, kalp krizinden korunmak için hastalara LDL kolesterol seviyesini düşürmelerini telkin ediyorlar. Bunun için hastalarla birebir çalışılarak kişisel stratejilerin geliştirilmesi söz konusu. Her bir hastanın kalp hastalığı veya felç geçirme riski göz önünde bulundurularak hazırlanan programlarla LDL kolesterol yüksekliği pekala düşürülebiliyor.

Doktorlar ise LDL kolesterol miktarını azaltmak için program hazırlarken aşağıdaki kriterleri göz önünde bulundurur:
  • Kolesterol seviyeniz
  • Yaşınız
  • Tansiyon değeriniz ve tansiyon ilacı kullanıp kullanmadığınız
  • Sigara içip içmediğiniz
Tüm bu kriterler kalp krizi geçirme ihtimalinizi önemli ölçüde etkiler. Aynı zamanda bu saydıklarımız “LDL kolesterol neden yüksek çıkar” ve “LDL kolesterol neden yükselir” sorularının da cevabıdır. Diğer risk faktörleri arasında ise diyabet ve ailenizdeki diğer bireylerin kalp hastalıkları geçirip geçirmediği yer alır. Akabinde doktorunuz yaşam tarzınızda öngördüğü değişiklikleri ve reçete ettiği ilaçları tarafınıza bildirerek kalp hastalıklarına yakalanma riskini azaltmak için yönlendirmelerde bulunacaktır.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 8 votes)

İlgili Yazılar

1 thought on “LDL Kolesterol Nasıl Düşürülür ?”

  1. Yüksek kolesterol değerlerinin kalp damar hastalıklarının en önemli risk faktörlerinden biri olduğu Tıp camiasında kanıtlanmış durumda.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.