Kulak kristalleri nedir ?

Kulak kristalleri nedir ?

Kulak kristalleri nedir ?
Kulak kristalleri nedir ?
Dış ortamdaki tüm sesleri duymamızı ve bu sesleri birbirinden ayırt etmemizi sağlayan kulaklarımız aynı zamanda başka önemli görevleri de üstlenmektedir. Kulağımız dış kulak, orta kulak ve iç kulak olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır. Dış kulak ses dalgalarını alarak orta kulağa iletirken; orta kulak ise bunu iç kulağa yansıtır ve kulak içi basıncını dış ortamın basıncıyla dengeler. İç kulak ise beyne yakın bir bölgedir ve işitme sinirleriyle doludur. Bulundurduğu işitme sinirleri sayesinde sesi algılamamızı sağlar.
İç kulak bölgemiz kulağımıza gelen ses dalgalarını algılamamızı sağladığı gibi, aynı zamanda dengemize ve yön algımıza da etki etmektedir. Kulak kristalleri, iç kulağın içerisinde sabit yerleşimli parçacıklı yapılardır. Bizim hareket yönümüze göre açısal olarak yer değiştirip beyne sinyal gönderir ve bizim hangi yöne döndüğümüzü, sabit durup durmadığımızı algılamamızı sağlar. Özellikle gözlerimizi kapattığımızda sağ yöne ya da sol yöne dönük olduğumuzu, yatay ya da dik durduğumuzu,  öne ya da arkaya gittiğimizi iç kulak bölgesindeki kulak kristalleri ile algılarız.

Kulak kristalleri neden oynar ?

kulak kristalleri neden oynar
kulak kristalleri neden oynar
İç kulakta kulak kristallerinin bulunduğu bölüme bağlı olan 3 denge kanalı mevcuttur. Bu kanalın içerisinde de denge sıvısı vardır. Kulak kristalleri çeşitli sebeplerden dolayı bulunduğu ortamdan ayrılarak denge sıvısının içerisine düşer. Denge sıvısı içerisine düşen kulak kristalleri, hareket etmemizle birlikte o sıvının içerisinde dengesiz bir şekilde sağa-sola, öne-arkaya yalpalanarak hareket eder ve beyne hareket yönü hakkında anormal sinyaller gönderir.
Kristallerden bu sinyalleri alan beyin bizim bu hareketleri yaptığımızı varsayarak etrafı o şekilde algılamamıza ve dengemizi şaşırmamıza sebep olur. Kulak kristali kaynaklı baş dönmesinde mekanizma bu şekilde işlemektedir. Kulak kristallerinin sabitlendiği yerden kopmasına ve denge sıvısının içerisine düşmesine sebep olan önemli faktörler şunlardır:
  • Kulak içerisinde gerçekleşen enfeksiyonlar (Kulak kristallerinin sabitlendiği elastik yapının kurumasına ve kristallerin serbest kalıp denge kanalına düşmesine sebep olabilir.)
  • Üst solunum yolu enfeksiyonları (Kulak enfeksiyonlarını tetikler.)
  • Kafa bölgesine alınan darbeler ve beraberinde oluşan kafa travmaları
  • Ani ve açısal baş hareketleri (Bir anda başı yukarıya doğru esnetmek, sağa-sola hızlı bir biçimde dönmek vs…)

İç kulak kristallerinin yerinden oynadığını nasıl anlarız ?

Kulak kristalleri nedir ?
Kulak kristali kayma durumundaki Tedavi uygulaması
İç kulak kaynaklı şiddetli baş dönmelerinin %30 gibi büyük bir oranı kulak kristalleri kaynaklı olmaktadır. Diğer baş dönmelerinden ayırt edilen özellikleri mevcuttur. Aniden ve mide bulantısına varabilecek kadar şiddetli gelişen; yaklaşık 1-1,5 dakika içerisinde son bulan bir baş dönmesidir. Bu baş dönmesine tıp dilinde BPPV yani “benign paroksismal pozisyonel vertigo” denmektedir. Bu söz dizimi “iyi huylu ve aniden gelişip son bulan, hareket pozisyonuna bağlı baş dönmesi” anlamına gelmektedir ve durumu özetlemektedir.
Şikâyetler, kristali kayan kulağa bağlı olarak belli bir pozisyondayken çok şiddetli olmaktadır. Şiddetli baş dönmesi göz bebeklerinin çok hızlı hareket etmesine de sebep olur. Bu kontrolsüz gözbebeği hareketlerine “nistagmus” denir. Bu tip şikâyetler yaşayan hastaların bir Kulak Burun Boğaz doktoruna başvurarak muayene olması gerekir. Doktor burada kesin tanıyı koyar ve tedaviye başlanır.

Kulak kristalleri tedavisi

Kulak kristallerinin yerinden oynamasından kaynak alan baş dönmeleri, tedavisi en kolay olan baş dönmeleridir. Kristal kayması şikâyetleri fazlasıyla kendine özgü olduğundan, hasta şikâyetlerini anlattığı zaman doktor bu durumun kristal kayması kaynaklı olduğunu az çok anlar; ayrıntılı muayene ve denge testleri ile tanıyı kesinleştirir. Doktor tanı koyarken bazı manevralar uygulamaktadır. Bu manevralar doktorun baş ve boyun bölgesine uyguladığı bazı hareketlerdir. Bu hareketler ile kristal kayması tespit edilebilir ve yine uygulanan başka denge manevralarıyla bu kristaller tekrardan iç kulaktaki yerine yerleştirilir.
Tedavide  “Repozisyon Manevraları” da denilen “Semont Manavrası” ve “Epley Manevrası” olarak 2 denge manevrası kullanılmaktadır. Doktor tanı esnasında iç kulağın patolojisini tespit etmekte ve kullanılacak manevrayı ona göre belirlemektedir. Bu manevralar ile baş bölgesinin kontrollü bir biçimde değişik şekillerde hareket ettirilmesi sağlanır. Bu hareketlerle birlikte denge kanallarında gezinen kulak kristalleri eski yerine döndürülür ve orada sabitlenir. 10-15 dakikayı geçmeyen bir tedavidir ve %90’ı geçen bir başarı oranı vardır. Bu manevralar kesinlikle doktor kontrolünde yapılmalıdır, evde denenmesi ters durumların oluşmasına sebep olabilir. Doktor hastanın durumuna göre manevraların tekrarlanacağı periyotları belirlemektedir.
Repozisyon manevrası çok az risk taşır; ancak ağır boyun kireçlenmesi, beyne giden damarlarda tıkanıklık, ağır kalp hastalıkları ya da gözde retina yırtılması bulunan hastalar bu manevra uygulamaları yapılmadan önce doktoruyla bunu paylaşmalıdır. Böylelikle doktor, uygulamaları yaparken daha dikkatli olacaktır.
Doktor denge manevrası sonrasında hastasına birkaç gün sabretmesini, hareketlerine dikkat etmesini ve çokça istirahat etmesini söylemektedir. Özellikle boyun bölgesini çokça zorlayan hareketlerden kaçınması konusunda uyarır. (Raflara uzanmaya çalışmak, eğilip ayakkabı bağcıklarını bağlamak, uçağa ya da otobüse binmek gibi…)

divider style=”normal” top=”20″ bottom=”20″]

Kulak kristali kayması tanısında hangi manevra kullanılmaktadır ?

Hastalar harekete bağlı ani baş dönmelerini ve bulantılarını ifade ettiğinde, Kulak Burun Boğaz Doktoru ilk aşamada en masum ve yüksek ihtimalli olan kulak kristali kaymasını düşünerek hastaya sedye üzerinde bir takım manevra uygulamaları yapar ve göz hareketlerini inceler. Göz hareketlerinin özelliği, iç kulağın etkilenen bölgesi konusunda doktora işaretler verir. Buradaki bulgular tanıyı kesinleştirmektedir. İç kulak durumunu tespit etmede kullanılan Dix-Hallpike Manevrasında şu yol izlenir:
  • Doktor hastayı sedyeye dik bir şekilde oturtarak aniden yatar pozisyona getirir ve baş bölgesine belli bir pozisyon uygular. 25-30 saniye beklendikten sonra hasta tekrardan oturur pozisyona getirilir.
  • Bu uygulamadan sonra gözler incelenir ve kulak kristali kaymasına işaret eden belli bir göz hareketinin oluşup oluşmadığına bakılır.
  • Hızlı göz hareketleri oluşmadığı takdirde, uygulanan manevra başın diğer yönü için tekrarlanır.
Bu manevra genellikle tanıyı kesinleştirmektedir; ancak doktor gerekli gördüğü takdirde ayırt edici başka ek testler de uygulayabilir. Tanı konduktan hemen sonra Doktor Repozisyon Manevralarını da uygulayarak denge kanallarında gezinen kulak kristallerini de mevcut yerlerine geri döndürüp tedaviyi uygulamış olur.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 1 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgini çekebilir

Close