Kronik bronşit nedir ?

Kronik bronşit nedir ?

kronik bronşit nedir
kronik bronşit nedir

Soluk borusundan alınan havanın akciğer içinde dolaşmasını sağlayan bronş tüplerinin iltihaplanması şeklindeki rahatsızlığa bronşit denir. Bu tüpler yalnızca havayı akciğere ulaştırmakla kalmaz, akciğerden vücudun başka organlarına da taşır. Bronşit hastalığı olan kişiler sık sık öksürür, ince ve renksiz balgamı vardır. Nefes darlığı, hırıltılı nefes alma ve göğüs ağrısı da bronşit hastalarının sık karşılaştığı yan etkiler arasında yer alır.

Bronşit hastalığı ya akut, ya da kronik olur. Akut bronşit bazen soğuk algınlığından, bazen de diğer solunum yolu enfeksiyonlarından ötürü meydana gelir. Kalıcı hiçbir etkisi bulunmayan akut bronşit birkaç gün içinde gelişir.
Ancak kronik bronşit daha ciddi bir durumdur ve akut bronşitin aksine daha uzun bir sürede ortaya çıkar, aniden belirmez. Tekrarlayan aralıklarla etkisini gösteren kronik bronşit aylar veya yıllar boyunca etkisini gösterebilir. Bron tüplerinde sürekli oluşan iltihaplanma, bol miktarda yapışkan balgamın üretimini tetikler ve bu sıvılar da hava kanallarını tıkar. Zaman içinde bu tıkanıklık daha da kötü bir hal alır, akciğerlerdeki balgam üretimi fazlalaşır ve nefes alma zorlukları yaşanır. “Kronik bronşit ne demek?” sorusunun cevabı da bu şekilde verilebilir.
Kronik bronşit hastası olan çoğu insanda en sonunda bir başka akciğer rahatsızlığı olan amfizem gelişir. Bu iki hastalığın birleşimi neticesinde kronik obstrüktif akciğer hastalığı (COPD) ortaya çıkmış olur.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığının belirtilerinin ortaya çıkması biraz zaman alabildiği için çoğu insan bu rahatsızlığın ölümcül olduğu gerçeğine inanmaz, hastalık daha ciddi bir evreye geçene kadar belirtileri görmezden gelir. Bu hastalığın tedavisi mümkün olmasa da belirtiler teşhis yapıldıktan sonra göreceli olarak kontrol altına alınabilir.

Kronik bronşitin belirtileri

kronik bronşit belirtileri
kronik bronşit belirtileri

Bronş tüplerindeki iltihaplanma ve tahrişin uzun bir süre boyunca devam etmesi, kronik bronşitin ayırt edici belirtilerinin ortaya çıkmasına sebep olur. Bu belirtilerin başında da bir türlü geçmeyen ağır, şiddetli ve balgamlı öksürük nöbetleri gelir. Ciğerlerden ağza gelen balgam sarı, yeşil veya beyaz renkte olabilir.

Zaman geçtikçe salgılanan balgam miktarı, akciğerlerdeki mukus üretiminin artmasıyla beraber kademeli olarak çoğalır. Nihayetinde balgam, bronş tüplerinin tıkanmasına ve hava akışının engellenmesine yol açacaktır. Bu da hastanın nefes almasını ciddi manada zorlaştırır. Özellikle zorlayıcı fiziksel aktiviteler esnasında nefes darlığına hırıltılı nefes alışverişi eşlik edebilir.
Diğer kronik bronşit belirtileri ise şu şekilde sıralanabilir:
  • Halsizlik
  • Yüksek ateş
  • Titreme
  • Göğüste rahatsızlık
  • Sinüs tıkanıklığı
  • Ağız kokusu
Kronik bronşitin ileriki evrelerinde cilt ve dudak renginde mavileşme görülebilir. Bunun sebebi kan akışındaki oksijen miktarının azalmasıdır. Azalan oksijen aynı zamanda periferal ödeme yol açarak bacak ve eklemlerde şişkinliğe sebep olabilir.
Kronik bronşit ilerledikçe belirtilerin görülme sıklığı ve çeşidi de değişebilir. Örneğin yoğun öksürük nöbetlerini takip eden süreçte hastanın öksürük şikayeti sona erebilir.


Kronik bronşit neden olur ?

kronik bronşit neden olur
kronik bronşit neden olur

Kronik bronşit, bronş tüplerinin tekrar tekrar enfeksiyon kapması ve tahriş olması durumunda ortaya çıkar. Bu tüplerin devamlı iltihap yapması ve şişmesi, hava kanallarının hasar görmesine sebep olur. Bunun neticesinde yapışkan balgamla kaplanan soluk borusundan alınan nefesin ciğere ulaşması zorlaşır. Son tahlilde hasta her geçen gün daha da kötüye giden nefes alma zorluklarıyla karşılaşacaktır.

Bu arada bronş tüplerindeki enfeksiyon, minik tüylere benzeyen ve hava kanallarının mikroplarını filtreleyen sil isimli yapıya da zarar verir. Eğer sil verimli çalışmazsa hava kanalları bakteriyel ve viral enfeksiyonlar için elverişli bir ortam haline gelecektir.
Tüm bunların arka planındaki asıl sebep ise kronik bronşit nedenleri‘nin başında yer alan sigara kullanımıdır. Öyle ki kronik bronşit hastalarının yüzde 90’ından fazlasının geçmişinde sigara tüketimi mevcuttur. Sigara dumanı geçici bir süreliğine sil isimli küçük organizmaları felç ettiği için uzun vadede ciddi yan etkilerin ortaya çıkması kaçınılmazdır.
Sigara içmediği halde sık sık sigara dumanına maruz kalan kişilerde de kronik bronşit gelişimi gözlemlenebilir. Diğer muhtemel sebepler arasında hava kirliğine, sanayi tipi, kimyasal ve zehirli gazlara maruz kalmak da sıralanabilir. Tekrar eden akciğer enfeksiyonları, akciğerin daha da zarar görmesine ve kronik bronşit belirtilerinin giderek şiddetlenmesine yol açacaktır.

Ne zaman doktora görünmeli ?

Çoğu insan kronik bronşit hastalığının belirtilerini görmezden gelir, bunları sigara içen herhangi birinin öksürüğüyle karıştırır. Ancak bronşit olabileceğinize dair içinizde biraz dahi olsa şüphe varsa, mutlaka göğüs hastalıkları polikliniğinden randevu alıp doktor muayenesi olmanız önerilir. Aslında bu çok önemli, çünkü kronik bronşit hastalığında erken tedavi fırsatını kaçırmak ilerleyen dönemde ciğerlerin ciddi hasar görmesine yol açabilir. Bu da kalp ve solunum yetmezliği gibi ölümcül hastalıkları tetikler.
Bu sebeple eğer öksürüğünüz,
  • 3 haftadan uzun bir süredir devam ediyorsa
  • Uyumanıza engelliyor ve hatta uykudan kaldırıyorsa
  • 40 dereceye yakın şiddetli ateş eşlik ediyorsa
  • Ağzınızdan renksiz balgam veya kan geliyorsa
  • Nefes darlığına yol açıyorsa ivedi bir şekilde doktorunuza görünmeniz gerekir.

Kronik bronşit teşhisi

Eğer kronik bronşit olup olmadığınıza dair şüpheleriniz varsa, vücudunuzda gözlemlediğiniz belirtilerin hangi hastalığa işaret ettiğinden emin değilseniz; doktorunuz belli testleri uygulayarak rahatsızlığın teşhisini sağlayabilir. Kronik bronşit hastalığının teşhisinde aşağıdaki yöntemlerden faydalanılır.
  • Göğüs bölgesinde gerçekleştirilen X-ray çekimiyle ciğerin durumu görüntülenir. Böylece pnömoni gibi öksürmeye yol açan bir rahatsızlığın var olup olmadığı öğrenilir.
  • Tıp dilinde sputum olarak geçen balgam, öksürükle birlikte akciğerden yukarıya çıkar. Balgam üzerinde gerçekleştirilen test ve analizlerde bakterilerin varlığı gözlemlenir.
  • Solunum fonksiyon testleriyle doktorunuz ciğerlerinizin ne kadar verimli çalıştığını hesaplar. Ciğerlerin nefes yoluyla aldığı oksijeni vücudun geri kalanına nasıl dağıttığı böylece öğrenilir. Ayrıca astım ve amfizem gibi hastalıkların belirtileri de bu test sonucu ortaya çıkar.
  • CT taraması ile vücudunuzun çeşitli açılardan yüksek çözünürlüklü X-ray görüntüleri alınır. Bu sayede doktorunuz ciğerlerin ve diğer organların durumu hakkında kesin bir kanıya varabilir.

Kronik bronşit tedavisi

Gerçek şu ki, an itibariyle bilinen kesin bir kronik bronşit tedavisi yöntemi mevcut değil. Ancak hastalığı tıbbi tedavi ve yaşam tarzında gerçekleştirilecek bazı değişikliklerle kontrol altına alabilmek mümkün. Özellikle de erken teşhis söz konusu olduğunda.

Tıbbi tedavi yöntemleri

Hastalığın şiddetine göre tedavi süreci farklılık gösterebilir, ancak genel olarak kronik bronşit hastalarına önerilen tıbbi tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir.
  • Akciğerlerdeki hava kanallarını açan bronkodilatörler nefes almanızı kolaylaştırır. Çoğunlukla astım hastalarının elinde görebileceğiniz bu ufak nefes aldırma cihazı, akciğerlere kanal açıcı ilaç pompalar.
  • Teofilin içeren ve ağız yoluyla alınan ilaçlar, hava kanallarındaki kasları gevşetir ve daha fazla genişlemesini sağlar. Bu da nefes alma zorluklarını ortadan kaldırmaya yardımcı olur. Eğer derin nefes alamıyorsanız Teokap gibi içinde teofilin bulunan kronik bronşit ilaçlarından faydalanabilirsiniz.
  • Eğer bronkolidatör veya teofilin kronik bronşit belirtilerini kontrol altına alamadıysa, doktorunuz steroid içeren ilaçları reçete edebilir. Bu ilaçlar kimi zaman soluk aldırma aletiyle, kimi zaman da ağız yoluyla hap şeklinde alınabilir.

Yaşam tarzında değişiklikler

Hayatınızda ufak değişikliklere gitmek ve kronik bronşit bitkisel tedavisi yöntemlerini denemek, kronik bronşit hastalığının yol açtığı rahatsızlıkları gidermenize yardımcı olabilir.
  • Oda nemlendiricisi sayesinde bulunduğunuz ortamı ılık ve nemli hale getirebilir, bu sayede hava kanallarındaki mukusu ortadan kaldırıp öksürük krizlerini dindirebilirsiniz. Üreticinin talimatları doğrultusunda oda nemlendiricinizi temizlediğinizden emin olun. Eğer doğru temizlenmezse su haznesinde bakteri ve mantar oluşabilir.
  • Sigara bağımlılığınız varsa bir an önce bırakmanız gerekiyor. Hava kirliliği oranının yüksek olduğu büyük şehirlerde yaşıyorsanız, dışarıya çıktığınızda maske takmayı düşünebilirsiniz. Eğer boya veya kimyasal maddeleri solumak zorunda olduğunuz bir işiniz varsa yine maske kullanmanız gerekir. Tercih imkânınız varsa başka bir iş bulmanız da tavsiye edilir, çünkü bu kimyasallar semptomlarınızı daha da kötüleştirecektir.
  • Fiziksel aktivite nefes almanıza yardımcı olan kasları güçlendirir. Bu yüzden haftada en az 3 kez yarım saatliğine egzersiz yapmanızda fayda olacaktır. Eğer daha önce egzersiz geçmişiniz yoksa yavaş yavaş bir yerden başlayabilir, egzersizi rutin hale getirebilirsiniz.
  • Solunum egzersizleri, nefes almada zorlandığınız anlarda imdadınıza yetişebilir. Burundan derin bir nefes alıp yavaşça ağızdan vermek şeklindeki “pursed lip” isimli nefes alma tekniğinin faydasını görebilirsiniz. Ciğerlerinizdeki nefesin tamamı tükendiğinde dudaklarınızı birisini öperkenki gibi büzüştürmeniz gerekir. Bunu yapmak nefes alışınızı düzenler ve nefes darlığı çektiğinizde kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar.


Kronik bronşit nasıl önlenir ?

Kronik bronşit hastalığının önüne geçmek veya en azından hastalığa yakalanma riskini azaltabilmek için alabileceğiniz en basit önlem, sigara içmekten ve dumanına maruz kalmaktan kaçınmaktır. Uzun bir süre boyunca sigara dumanını çekmek, şiddetli akciğer hasarına yol açabilir. Sigarayı bıraktıktan sonra ise ciğerleriniz zaman içinde iyileşmeye başlayacağı için daha rahat nefes almaya başlayabilirsiniz. Bu sayede akciğer kanserine yakalanma riskini de azaltmış olursunuz.
Öte yandan ciğerlerinizi boya, keskin kokulu gazlar ve toza karşı korumak da önemlidir. Eğer bu gibi zararlı maddelerle mecburen temas halinde bulunduğunuz bir işte çalışıyorsanız, burun bölgesini kapatan koruyucu maskeleri kullanmayı sakın ihmal etmeyin.

Kronik bronşit kalıcı mıdır ?

Evet, kalıcıdır. Tedavisi mümkün olmayan bu hastalığın belirtileri ancak ilaç ve bitkisel tedavi yöntemleriyle kontrol edilebilir. Hal böyle olunca “Kronik bronşit ne kadar sürer?” veya “Kronik bronşit tamamen geçer mi?” sorularına “Hayır, hastalık ömür boyu sürer” cevabını vermek yanlış olmayacaktır.

Kronik bronşit öldürür mü ?

Bu soruya “Öldürmez ama süründürür” cevabı verilebilir. Erken teşhis her hastalıkta olduğu gibi kronik bronşitte de tedavi sürecini kolaylaştırır. Ancak kronik bronşitin doğrudan ölüme yol açmaktansa, nefes alışverişini yavaşlattığı, hırıltılı hale getirdiği ve zorlaştırdığı biliniyor. Eğer kişi tedavi edilmezse hava kanallarının tıkanması sonucu nefes darlığı çekecek ve yaşam kalitesi düşecektir.


Kronik bronşit sırt ağrısı yapar mı ?

Hayır, yapmaz. Ancak çok fazla ve kuvvetli bir şekilde öksürmek göğüs bölgesinde ağrıya yol açabilir.

Kronik bronşit kansere dönüşür mü ?

Hayır, kronik bronşitin kanserle herhangi bir alakası yoktur.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 10 votes)
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.