Kolon Kanseri Nedir? Nasıl Teşhis Edilir? Kolon Kanseri Tedavisi Nasıldır?

Kolon Kanseri Nedir?

Kolon Kanseri Nedir?

Kolon Kanseri Nedir
Kolon kanseri nedir

Kolon kanseri ; kalın bağırsağın iç tabakasında, hücresel bozulmalar sonucunda kötü huylu tümörlerin oluşmasıdır. Batı toplumlarında; özellikle Kuzey Avrupa ve ABD‘de çok daha sık görünen ve görülme sıklığı gün geçtikçe artan bir kanser çeşididir. Erkeklerin kolon kanseri ile karşı karşıya gelme ihtimali kadınlara göre biraz fazladır. Her 10.000 kişiden 5’i bu kansere yakalanır. En çok görülen kanser türleri arasında 3. sırada seyretmektedir.

Kalın bağırsak yaklaşık 2 metre uzunluğundadır. İnce bağırsaktan hemen sonra gelir ve anüse açılır. (Anüs: Makat) İnce bağırsakta emilememiş besin artıkları kalın bağırsağa geçer ve burada anüsten dışarıya atılmak için bekler. Bu öğütülmüş artık maddelere gaita ya da dışkı denilir. Gastrointestinal sistemde (sindirim sisteminde) bir kanama, enfeksiyon, mantar ya da zararlı bir parazit olup olmadığı gaita incelemelerinde kolaylıkla ortaya çıkartılır. Kalın bağırsaktaki bu tip sorunlar uzun vadede kolon kanseri oluşturabileceğinden dikkate alınmalı ve en erken dönemde tedavi olunmalıdır.
Kolon kanseri, teşhisi zor bir kanser türüdür. Genelde belirti verdiğinde tümör orta evrelere kadar ilerlemiş olur ve tedavi zorlaşır. Bunun önüne geçebilmek adına son zamanlarda sağlık ocaklarında belli bir yaşı geçmiş bireylere kolon kanseri belirteci olarak kullanılan bir test kiti verilmeye başlanmıştır.

Kolon Kanseri Neden Olur?

Kolon Kanseri Neden Olur
Neden Olur

Kolon kanserinin yaşanma durumu, %90-95 oranında beslenme düzeni ve yaşam tarzı ile alakalıdır. %5 ya da 10’luk kısmını ise genetik faktörler oluşturur. Refah içerisinde olan toplumlarda (ABD, Avrupa gibi) kolon kanserinin daha sık görülmesinin sebebi; gelişen teknoloji ile birlikte harekete pek ihtiyaç duyulmamasıdır. Hareketsizlik ise kalın bağırsak hareketlerini olumsuz etkileyen en önemli sebeplerdendir.

  • En yakın yerlere bile arabayla gitmek
  • TV ya da bilgisayarın başında gereğinden fazla oturmak (Çok oturmak özellikle anüs bölgesinde deformasyonlara ve basur oluşumuna sebep olur. Bu da uzun vadede kolon kanserine zemin hazırlar.)
  • Tuvalete geç çıkmak (Dışkı bekledikçe içindeki su vücut tarafından geri emilir ve dışkı oldukça katı bir hal alır. Bu da dışkıya çıkmada zorlanmaya ve hem kalın bağırsakta hem de anüste çeşitli sorunların yaşanmasına sebep olur.)
Ayrıca hayvansal ürünler, yağlı ve çok kalorili gıdalar bu ülkelerde çok rahat bir şekilde elde edilip tüketilebilecek besinlerdir. Lif açısından oldukça yetersiz bu beslenme düzeni kalın bağırsağın işlevini zorlaştırır. İşlevini doğru yapamayan bir organ ise hastalanmaya mahkûmdur.

Kolon Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Kolon Kanseri Belirtileri Nelerdir
Belirtileri Nelerdir
Kolon kanseri; tümörün oluştuğu yere göre farklı belirtiler verir. İlk başlarda yaşanan belirtiler hafiftir, genellikle dikkate alınmaz ve ileri evrelere taşınana kadar da anlaşılmaz. Kalın bağırsağın başlangıç kısmı, çıkış kısmına göre oldukça geniştir. Burada gelişmeye başlayan tümörler rahat büyüdüğü için şikâyetler oluşturmaz ve son derece sinsi ilerler. Gizli kan kaybına sebep olduğundan demir eksikliğine bağlı anemi bulguları gözlenir. Kalın bağırsağın anüse açılan uç kısmı ise daha dardır. Burada oluşan tümörler bağırsakta tıkanma yapar ve kendisini hemen belli eder. (Kabızlık)
Kolon kanserinin erken dönemde fark edilmesi oldukça zordur; ancak kişi bedenini iyi tanıdığında, değişimleri fark ettiğinde ve hemen gerekli tetkiklere yöneldiğinde erken dönemde kanser oluşumunu yakalayabilmek mümkün olur. Kolon kanserinin ilk evreden son evreye doğru belirtileri şunlardır:
  • Dışkılama alışkanlıklarında belirgin değişiklik
  • Kabızlık
  • İshal
  • Karın bölgesinde şişkinlik, kramp, ağrı
  • İştahsızlık
  • Makattan kan gelmesi
  • Kansızlık (Bunun sonucunda gelişen halsizlik, yorgunluk, kalpte çarpıntı)
Kansızlığa sebep olan kolon kanseri ileri evrelere dayanmış demektir. Bu aşamalara gelmeden önce özellikle 45-50 yaşını geçmiş bireylerin kontrol amaçlı doktora başvurmaları gerekir.

Kolon Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Kolon Kanseri Nasıl Teşhis Edilir
Nasıl Teşhis Edilir

Kolon kanserinin erken dönemde belirti vermemesi, kişileri bu kanser türü hakkında çok daha tedbirli olmaya zorlar. Yani belirli aralıklarla rutin kontrolleri yaptırmak şarttır. Kontrol rutinleri kişinin yaşam tarzına, yaşına, genetik durumuna göre düzenlenir. Kolon kanseri tanısında şu yöntemler uygulanır:

  • Dışkıda kan testi (Tümör bağırsakta tahribat oluşturacağından kanamalara sebep olur.)
  • Sigmoidoskopi (Kalın bağırsağın makata yakın olan bölümünün incelenmesi işlemidir. Bu işlem ışıklı ve kameralı bir endoskopi cihazı yardımıyla yapılır.)
  • Kolonoskopi ( Fiberoptik, ışıklı, kameralı, kıvrılabilir ve ince bir boru ile makattan girilerek kalın bağırsağın boydan boya incelenmesi işlemidir.)
  • Biyopsi ( Kolonoskopi görüntülerinde şüpheli bir bölge tespit edildiğinde oradan parça alınarak o parçanın patoloji laboratuvarında incelenmesi sağlanır. En net tanı yöntemidir.)
Kolon kanseri belirteci olarak kullanılan test kitleri genellikle yeterli gelmez. Kolonoskopi şarttır. Kolon kanserinin kesin teşhisinde konforlu, ucuz ve basit bir teknik bulunmaz. Basit yöntemlerin yanıltıcılık payı büyüktür. Bundan dolayı kolonoskopi yöntemi göze alınmalıdır.
Kanserin yayılıp diğer organlara sıçramış olma (metastaz) ihtimali göz önünde bulundurularak kemikleri ve gövdedeki tüm organları görüntüleyen kemik sintigrafisi ve batın tomografisi de çekilmektedir.

Kolon Kanseri Tedavisi Nedir?

Kolon Kanseri Tedavisi Nedir
Tedavisi Nedir

Diğer tüm kanser türlerinde olduğu gibi, kolon kanserinde de ilk düşünülecek tedavi yöntemi cerrahi müdahaledir. Tümörün yayılım alanı tedavide belirleyici rol oynar. Bağırsağın dış kısmına kadar ilerlemiş ve lenf bezlerini sarmış olan tümörlerde cerrahi yöntem uygulansa bile kemoterapi ve radyoterapi ile desteklemek şarttır.

Rutin kalın bağırsak kontrolü için kolonoskopi yaptıran bazı bireylerde küçük poliplere rastlanabilmektedir. Polipler (küçük urlar) ilk evre bulgularıdır. Genellikle kolonoskopi sırasında bunlar alınır ve ameliyata gerek kalmaz. Ancak bu oluşumların gözlenmesi kişinin yakın takibe alınmasına sebep olur. Rutin kontrollerinin sıklaştırılması söz konusudur.
Kolonoskopi ile tedavi yöntemi uygulanmadan önce bağırsağın tamamen boşaltılması gerekir. Bu da lavman ile sağlanır. (Lavman: Bir boru yardımı ile anüsten girerek kalın bağırsağa kayganlaştırıcı ve dışkıyı yumuşatıcı bir sıvı gönderilmesidir.) Sonrasında ise fiberoptik bir kolonoskop yardımı ile görünen tüm polipler çıkartılır. Bütün bu işlemler “bilinçli sedasyon” ile yapılır. (Bilinçli sedasyon: Kısa süreli bilinçli derin uykudur. Damardan özel bir ağrı kesici enjekte edilir ve hasta yarı baygın hale getirilir. Hasta ameliyat sırasında doktorun komutlarına uyar, ancak ilacın etkisi geçip uyandıktan sonra hiç bir şey hatırlamaz.) Bilinçli sedasyon ile hem ağrı eşiği arttırılır hem de ağrı algısı azaltılır. Korkunun yok olmasını sağlar ve istenmeyen refleksleri önler.
Lenflere yayılmış ileri evre tümörlerinde ise tümörlü bölge; bağlı olduğu lenf düğümleri ve çevre dokularının bir kısmı ile birlikte çıkartılır. Bundan sonrasında ise yayılmayı engelleyici radyoterapi ya da kemoterapi uygulamaları yapılır.

Kolon Kanseri Nasıl Önlenir?

Kolon Kanseri Nasıl Önlenir
Nasıl Önlenir

Kolon kanseri konusunda 50 yaşını geçmiş olan erkekler ve kadınlar risk altındadır. Özellikle ailesinde kolon kanseri olan kişilerin riski çok daha büyüktür. 3-4 kuşak akrabasında kolon kanseri görülen bireylerin bu kansere yakalanma ihtimali neredeyse %90 oranındadır. Böyle durumlarda önleyici tedavi olarak erken yaşta kalın bağırsak tamamen alınabilir ya da normal süreçlerden daha sık bir şekilde kontrollere gidilebilir. (Normalde kolon kanseri taraması 50 yaşından sonra 5 ya da 10 yılda birdir. Ancak ailesel kolon kanseri durumlarında 50 yaşından önce ve sık sık kontrollere gidilmelidir.)

Beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzı bu kanserin oluşumunda fazlasıyla belirleyici olduğundan, bu faktörleri olumlu yönde değiştirmek çok önemlidir. Kolon kanserini önlemek amacıyla yaşam tarzında yapılabilecek bazı değişiklikler şunlardır:
  • Sebze ağırlıklı ve bol lif içerikli beslenmek
  • Hayvani ve yağlı gıdaları sınırlamak
  • Bol su tüketmek (Günde en az 2 litre)
  • Hareket imkânını arttırmak
  • Egzersiz ve spor yapmak

Kolon Kanseri İçin Hangi Bölüme Başvurulmalıdır?

Kolon Kanseri İçin Hangi Bölüme Başvurulmalıdır
Hangi Bölüme Başvurulmalıdır

Kolon kanseri bir gastrointestinal sistem hastalığıdır. Kalın bağırsak ile ilgili belirtiler görüldüğünde öncelikle Gastroenteroloji Bölümüne başvurularak; gaita (dışkı) ve bağırsaklar tetkik ettirilir. İç hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji alanında uzman olan bir doktor tarafından bu tetkikler ışığında kolon kanseri tanısı konulur. Kolon kanseri tanısı konmuş kişiler Genel Cerrahiye yönlendirilir.


Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 14 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgini çekebilir

Close