Kan Tahlili Nedir ?

Kan Tahlili Nedir?

Kan Tahlili Nedir ?
Kan tahlili nedir
Bazı materyaller ya da maddeler aracılığı ile mikroorganizmalardan arındırılmış steril bir ortamda (laboratuvarda) kanın kimyasının ve değerlerinin ölçümüne kan tahlili denmektedir.  Vücudumuzun hayati sıvısı olan kan, bize vücudumuzla alakalı çok fazla mesaj verir. Vücudumuzda hangi maddenin eksik olduğunu, hangi maddenin fazla olduğunu, hangi organda fonksiyonel bir bozukluk olabileceğini kan değerleri ile tespit edebilmek bu günün şartlarında mümkündür.
Kan tahlili sonuçları; yaşanılan rahatsızlığın sebebine ışık tutar ve doktorun kesin tanı koyabilmesinde büyük oranda yardımcı olur. Organlarımızın herhangi birisinde çıkan bir rahatsızlık; vücudun pek çok açıdan kimyasını değiştirebilmektedir.  Kan hücreleri; vücudumuzda oksijeni, hormonları, besin maddelerini, antikorları, vitamin ve mineralleri ilgili dokulara taşımaktadır. Ayrıca metabolik olaylar sonucu oluşan atık maddelerin ve karbondioksitin dışarı atılmasında da kan hücreleri görev yapar. Bunların herhangi birisinde bir aksaklık çıktığı takdirde kişinin sağlığında oldukça ciddi problemler baş gösterebilir.
Yetişkin bir insanın vücudunda yaklaşık 4-5 litre kan dolaşmaktadır. Vücutta bulunan kan miktarı kişinin vücut ağırlığının 1/13’ü kadardır. Kan vücudumuzu besleyen yaşamsal bir sıvıdır ve 4 ana maddeden meydana gelmiştir.

1 – Alyuvarlar (Eritrositler):

Kan Tahlili Nedir ?
Alyuvarlar (Eritrositler)
Çekirdeksiz bir hücredir. Zarları yumuşak ve esnek olup kırmızı kürecikler halindedir. Bol miktarda demir ve hemoglobin ihtiva eder. Küreciklere kırmızı rengini veren de hemoglobindir. (Vücuda gelen oksijenler hemoglobinlere tutunarak organlara taşınır. Organlardan ise karbondioksit akciğerlere taşınır.) Kırmızı renk hemoglobinde bulunan demir elementi ile sağlanmaktadır.
Hemoglobinin bileşenlerinde demir elementinden başka ayrıca kükürt, oksijen, hidrojen, azot ve kömür de bulunmaktadır. Alyuvarların ömrü 3 ya da 4 aydır. Ölen alyuvarlar dalak ve karaciğerde makrofaj hücreler tarafından parçalanır ve hemoglobinler serbest kalır. Bu makrofajlar daha sonra hemoglobinden demir elementini ayıklar ve bu demir elementlerini kanda taşıyarak gerekli görülen ölçüde kemik iliğine gönderir ve yeni alyuvarların yapılmasını sağlar. Gerekli görülmeyen kısmı ise daha sonra kullanılmak üzere dalak, karaciğer ya da diğer organlarda depo edilirler.
Bir milimetre küp insan kanında yaklaşık 5 milyon kadar alyuvar hücresi bulunmaktadır. Hem sayılarının çok olması, hem de geniş bir yüzeye sahip olması nedeniyle bol miktarda oksijen depo ederler.


2 – Akyuvarlar (Lökositler):

Kan Tahlili Nedir ?
Akyuvarlar (Lökositler)
Vücudu zararlı mikroplara karşı koruyan beyaz ve çekirdekli kan hücreleridir. Vücudun savunma mekanizmasının bir parçasıdır. Vücuda herhangi bir mikrop girdiğini fark ettiği anda kan damarlarından ayrılabilme ve duruma göre şekil değiştirebilme özeliği de vardır. Zararlı maddelerin etkisiz hale getirilmesi için özel bir protein olan antikoru üretir. Mikropların girdiği yöne doğru giderek o mikropları sararak içerisine alır, sindirir ve yok eder. Kırmızı kan hücrelerine göre sayıları azdır. Bir milimetre küp insan kanında 6 bin civarında akyuvar hücresi mevcuttur.
Akyuvarlar da kısa ömürlüdür. Vücuda mevcut akyuvarların yetişemeyeceği kadar fazla mikrop girdiğinde; kemik iliği, dalak ve lenf düğümlerinden yeni akyuvarlar üretilir. Böylelikle mikropların vücuttaki etkinliği bertaraf edilmiş olur. Vücudun yara alması durumlarında da akyuvarlar yaralı bölgeye yönelmekte ve içeriye giren bakterilerle savaşmaktadır. Kimi zaman bu bakteriler akyuvarları öldürebilir. Ancak ölen akyuvarların yerine hemen yenileri gönderilir.

3 – Kan Levhacıkları (Trombositler):

Kan Tahlili Nedir ?
Kan Levhacıkları (Trombositler)
Hücre bile denemeyecek kadar küçük olan trombositler de kemik iliği tarafından üretilmektedir. Büyüklüğü bir alyuvarın 1/6’sı kadardır. Ömürleri birkaç gündür. Bir milimetre küp insan kanında yaklaşık 400 bin trombosit bulunmaktadır. Trombositlere “kan pulcukları” da denmektedir. Asli görevi kanama durumlarında hava ile temasa geçerek kanın pıhtılaşmasını sağlamaktır. Kanamayı durduran önemli bir maddedir.
Trombositin fazlalığı kan dolaşımı sırasında kanın pıhtılaşıp damarları tıkamasına; düşüklüğü ise herhangi bir kaza ya da kanama durumlarında kişinin kontrolsüzce kan kaybetmesine ve kan kaybından ölmesine sebep olabilmektedir. Trombostler büyük kemik iliği hücrelerinden kopan parçacıklardan oluşmuştur. Bundan dolayı çekirdeksiz ve renksiz yapıdadır.
Vücudun dış bölgesinde oluşan yaraları kapattığı gibi; vücudun içerisinde bir sebepten gerçekleşen zedelenmelere de müdahale ederek yaralı kısma duvar örer ve kanamayı durdurur. Örneğin; damar zedelenmelerinde damarları büzüp kan akışını o bölgede yavaşlatmaktadır.

4 – Kan Plazması:

Kan Tahlili Nedir ?
Kan Plazması
Kan plazmasına “serum” da denilir. Kanın sıvı kısmıdır ve yarısını bu sıvı oluşturmaktadır. Kan plazmasının yaklaşık %90’ında su; geriye kalan %10’undada ise vücut fonksiyonları için gerekli olan önemli maddeler (karbonhidrat, protein, yağ, şeker, vitamin, hormon, antikor) bulunur. Bu önemli maddeler kan plazması içerisinde erimiş haldedir.  Kan plazması; alyuvar, akyuvar ve trombositlerin vücut içerisindeki akışkanlığını sağlar. Bünyesindeki maddeleri gerekli organlara iletir.
Laboratuvarda kan hücreleri ile kan plazması santrifüj aleti ile yüksek devirde döndürülerek birbirinden ayırılmaktadır. Daha ağır olan kan hücreleri (akyuvar, alyuvar ve trombositler) kanın bulunduğu tüpün dibine çökerken, yoğunluğu daha az olan kan plazması ise tüpün üstünde kalmaktadır. Kişinin beslenmesine ve sağlık durumuna göre kan plazmasının rengi ve berraklığı farklı olabilmektedir.
Oluşan hastalıklar kandaki bu dört maddenin azalmasına, artmasına ya da yapısının değişmesine sebep olabilmekte; bazı durumlarda da kalıtsal olarak bu maddelerde normal dışı durumlar görülebilmektedir. Bütün bu değerler tıbbi laboratuvarlarda yapılan kan tahlilleri ile açığa çıkartılmaktadır.


Doktorlar Hangi Durumlarda Kan Tahlili İster?

Gerekli olan bilgilere göre değişik kan tahlili çeşitleri vardır. Doktor hastanın anlattığı semptomlara ya da muayene bulgularına göre belli başlı tahliller isteyebilmektedir. Tahliller sonuçların yanıltıcı çıkmaması açısından aç karnına yapılmaktadır. Kanların alınacağı tüpler istenilen kan testi çeşidine göre etiketlenir ve kan alınarak tahlile gönderilir.  Kan tahlili çeşitleri şunlardır:
Kan değerlerinin normal aralıkları farklı laboratuvarlara göre değişim gösterebilmektedir; ancak büyük bir fark yoktur. Farklı yaşlara ve durumlara göre bazı değerlerin düşük ya da yüksek olması normal kabul edilmektedir. Örneğin yetişkin ile çocukların; hamile bir kadınla hamile olmayan bir kadının kan değerleri ve normal aralıkları birbirinden farklıdır. Test sonuçları bu ayrıntılar göz önünde bulundurularak değerlendirilmektedir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 4.88( 3 votes)
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.