Gut Hastalığı Nedir? Gut Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Gut Hastalığı Nedir? Gut Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Gut Hastalığı Nedir ?

Gus Hastalığı Nedir
Gut Hastalığı Nedir

Ürik asit fazlalığının böbrekte çıkan bir sorun yüzünden vücuttan atılamaması ve bu atılamayan ürik asitlerin kemik ve eklem dokularına geçerek burada iltihap, şişlik, kızarıklık ve ağrı oluşturmasına Gut hastalığı denilmektedir. Kemikte şekil bozukluğu oluşturan gut hastalığında, sorunlu bölgede kızarıklık ve sıcaklık görülür. Mikrobik değildir; sadece vücuttaki metabolik bir sorunu işaret etmektedir.

Ürik asit; vücudumuzun metabolik bir ürünüdür ve bu maddenin kanda çözünerek idrar yoluyla dışarıya atılması gerekir. Pürin denilen bir maddenin vücuttaki metabolik olaylar sonucu yıkılmasından ürik asit oluşmaktadır. Bu pürin maddesinin vücuda gereğinden fazla alınması, kanda çok fazla ürik asit birikmesine neden olur. (Hiperürisemi) Dolayısıyla vücut ürik asitleri vücuttan hemen uzaklaştırma konusunda sıkıntı yaşar. Vücutta gereğinden fazla bekleyen ürik asitler kanda serbest halde gezer.
Böbrekte herhangi bir sorun çıktığında (Böbrek taşı ya da Böbrek yetmezliği gibi) ve doğru bir şekilde çalışmadığında; vücuttan atılması gereken bu ürik asitler bir süre sonra eklemlerde birikim yapabilmektedir. Ürik asitlerin eklemlerde birikim yapması ise gut hastalığının doğmasına neden olur. Ürik asit kristalleri sivri yapılarda kristallerdir. Bu kristaller birikim yaptığında kemikler bunu yabancı cisim olarak algılar ve inflamasyon oluşturur. (İnflamasyon: Vücudun tepki mekanizmasıdır. Sorunun giderilmesi için bize ağrı yoluyla sinyal gönderir. Yaralanma, tahriş, enfeksiyon ve yabancı cisimler vücutta algıladığında inflamasyon devreye girer.)
Gus Hastalığı NedirGut hastalığının atakları çok şiddetli geçse de bazı zaman dilimlerinde rahatlama da yaşanabilir. Vücutta ürik asit fazlalığı her zaman gut hastalığı yapacak diye bir şey söz konusu değildir. Bazen kişiler bu ürik asit fazlalığı ile hiçbir semptom ile karşılaşmadan yıllarca yaşayabilir, ya da ürik asit kaynaklı başka sorunlar da çıkabilir. Çünkü ürik asit sadece eklem dokularında değil; kalp, kas, böbrek gibi dokularda da birikim yaparak çeşitli sıkıntılar oluşturabilmektedir.
Pürin maddesi; kırmızı et, tavuk, histamin seviyesi yüksek balıklar (hamsi, ringa, ton balığı…), sakatat, kabuklu deniz hayvanları, mantar çeşitleri, kuşkonmaz gibi bol proteinli gıdalarda ve mayalı içkilerde bol miktarda bulunmaktadır. Bu tip gıdaları genellikle gelir seviyesi yüksek kişiler tüketebildiğinden gut hastalığına halk arasında zengin hastalığı” da denilmektedir.

Gut Hastalığı Kimleri Etkisi Altına Alır?

Gut Hastalığı Kimleri Etkisi Altına Alır
Gut Hastalığı Kimleri Etkisi Altına Alır

Gut hastalığı yüzyıllar öncesinden karşılaşılan ve araştırılan; tıp tarihinde izleri bulunan bir hastalıktır. Orta çağ zamanlarında bu hastalık halk arasında kralların hastalığı olarak adlandırılmıştır. Bunun sebebi; o zamanlarda et ve şarap gibi gıdaların krallar tarafından daha fazla tüketilebilmesidir. Modern toplumda pek çok kişi bu gıdaları tüketme imkânı bulabildiğinden gut hastalığı zamanımızda çok yaygınlık göstermiştir. Buna rağmen gelir seviyesi düşük olan Uzak Doğu ülkelerinde et ve mayalı ürün tüketimi sınırlı olduğundan; buralarda yaşayan kişilerin gut hastalığına yakalanma oranı gelişmiş ülkelere göre çok daha az seviyelerde seyretmektedir.

Genç yaşlarda gut hastalığı görülme ihtimali çok düşüktür. Genelde 40 ya da 45 yaşlarından sonra karşılaşılır. Erkeklerde çok yaygın olmakla birlikte kadınlarda fazlasıyla nadir görülmektedir. Kadınlarda görülen gut hastalığı genellikle Menopoz sonrasında karşılaşılabilen bir durumdur. Kadınlarda bu kadar nadir görülmesi, gut hastalığının “erkek hastalığı” olarak da anılmasına sebep olmaktadır.
Ürik asit böbrekten idrar yoluyla atıldığı için; gut hastalığına yakalanma ihtimalinde böbreğin işlevi fazlasıyla belirleyici olacaktır. Böbrek yetmezliği ya da böbrek taşı olan kişiler bu hastalık konusunda oldukça riskli konumdadır. Ayrıca kanda ürik asit miktarını çokça arttıran ilaçları kullanmak zorunda kalan (Epilepsi hastalığı ilaçları, asprin, idrar söktürücüler) ya da bunları bilinçsiz şekilde kullananlar da gut hastalığı konusunda risk altında olan kişilerdir.
Kanser hastalığı tedavisinde uygulanan kemoterapi ve radyoterapi seansları, vücuttaki ürik asit miktarını bir anda maksimum seviyelere çıkarmaktadır. Bu ürik asitler vücuttan bir şekilde uzaklaştırılmadığı takdirde gut hastalığının vuku bulması ihtimali oldukça yüksek olacaktır.

Gut Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Gut Hastalığı Belirtileri Nelerdir
Gut Hastalığı Belirtileri Nelerdir

Gut hastalığı ataklar şeklinde olan bir hastalıktır. Ataklar anında kişiler dayanılmaz acılar çeker ve hatta bacaklarını kesip atmayı bile ister. Ağrıyı geçirmek adına çok ağır ilaçlar kullanıp, tehlikeli ya da güvenli pek çok yöntem deneyebilir. Bu ataklar en çok beslenme faktörü ile tetiklenmektedir. Et, şarap, bira gibi ziyafetler en etkili tetikleyici faktördür. Stres faktörü de gut hastalığı ataklarına sebep olabilmektedir.

Gut hastalığında, sadece kanda ürik asidin fazla olması durumlarında herhangi bir semptom yaşanmamaktadır. Bu ürik asitler kemiklerde eklem dokularına nüfuz ettiğinde asıl belirtiler o zaman ortaya çıkmaya başlar. Bu belirtilerden bazıları şunlardır:
  • Şiddetli ağrı
  • Kemikte şişlik ve şekil bozukluğu
  • Şişliğin bulunduğu bölgede sıcaklık, hassasiyet ve kızarıklık
Gut hastalığı belirtileri genellikle ayak başparmaklarında görülmeye başlamaktadır; ancak ayak bilekleri, dizler, kalça, dirsek ve el bileklerinde de görülebilmektedir. Ayak başparmaklarında, kulak kepçesinde ya da el eklemlerinin üst kısımlarında ağrı yapmayan ürik asit kristalleri de birikebilmektedir. Bu birikintilere “tofüs” denilmektedir. Genellikle ağrı yapmasalar da, çok büyüdüğünde kronik ağrıya sebep olabilir. Kemiklerde şekil bozukluğu ve hasar oluşturma ihtimali de vardır.

Gut Hastalığı Tanısı Nasıldır?

Gut Hastalığı Tanısı Nasıldır
Gut Hastalığı Tanısı Nasıldır

Eklem sıvısından bir miktar örnek alınarak polarize ışık mikroskopu altında incelenir. Bu sıvıda mono-sodyum ürat kristalleri görüldüğü takdirde gut hastalığı düşünülür. Ayrıca eğer gut hastalığı mevcutsa, bu eklem sıvısında fazlasıyla lökosit de gözlenecektir. Lökositler beyaz kan hücreleridir. (Akyuvar) Enfeksiyon durumlarında vücudun savunmasını yapar. Eklem sıvısının olduğu yerde çokça lökosit bulmak, orada bir enfeksiyon ya da yabancı bir madde varlığını işaret etmektedir. Hem ürik asit kristalleri hem de lökositlerin varlığı gut hastalığı tanısını koymada yeterli gelecektir.

Kan tahlillerinde de ürik asit fazlalığı tespit edilebilmektedir; ancak kanda serbest halde çok fazla miktarda ürik asit dolaşması, bu kişinin gut hastalığı yaşıyor olduğu anlamına gelmez. Kan tahlillerinde ürik asit düşük çıksa bile, çok önceleri eklemlerde birikim yapmış ve inflamasyona sebep olmuş ürik asit kristalleri gözlemlenebilmektedir. Bundan dolayı kan tahlili gut hastalığı tanısı koymada yetersiz; hatta ağrılı semptomların yaşanmaya başlamadığı durumlarda yanıltıcı olacaktır.

Gut Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Gut Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir
Gut Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir

Doktor öncelikle hastanın ilaç geçmişini inceleyip hastayı dinleyerek, reçetesiz bir şekilde bilinçsizce kullandığı ilaçları tespit eder. Doktor bu ilaçların tamamen bırakılmasını ya da çok ihtiyaç duyuluyorsa dengeli ve bilinçli kullanmasını hastaya tavsiye eder. Aynı zamanda içerisinde pürin maddesini çok bulunduran gıdalar konusunda hastayı bilinçlendirerek bir beslenme programı oluşturur.

Ürik asidin idrar yoluyla vücuttan hemen atılması ve vücutta sirkülasyonun (dönüşümün) sağlanabilmesi için bol su tüketimini önerilir; böylelikle ürik asit kristalleri eklemlerde birikim yapma fırsatı bulamayacağından, gut hastalığının gelişme ihtimali de otomatik olarak düşecektir. Ürik asit fazlalığı aynı zamanda böbrek taşı oluşumuna da sebep olmaktadır. Bundan dolayı, su tüketimi ile böbrekteki ürik asit yoğunluğunu seyrelterek mesaneye baskı oluşmasını sağlamak ve idrar yoluyla bu asitleri bir an önce dışarıya atmak önemlidir.
Doktor bu önemli beslenme düzenini önerdikten sonra kişiye ürik asit atılımını arttıracak ve ürik asit sentezini engelleyecek iki çeşit ilaç yazabilmektedir. Ayrıca şiddetli ağrı ataklarını hafifletmek adına; vücutta ürik asit sentezi yapmayacak bir ilaç yazılmaktadır. Çok eskilerden beridir gut hastalığının semptomlarını gidermek için kullanılan ve çiğdem otundan üretilen “kolşisin” isimli ilaç uygun görülmektedir. Kolşisin ilacının bulunamadığı durumlarda doktor romatizmal inflamasyon giderici uygun başka bir ilaç verecektir.
Ağrı atakları sırasında kesinlikle aspirin kullanılmamalıdır. Aspirin ürik asit sentezini arttıracağından gut hastalığının daha da gelişmesine sebep olacaktır.

Gut Hastalığına Hangi Bölüm Bakar?

Gut hastalığının belirtileri görülmeye başladığında kişiler hemen Dahiliye bölümüne başvurmalıdır. Ürik asit kemiklerde enfeksiyonlara ve deformasyonlara sebep olduğundan romatizmal sorunlar oluşur. Bundan dolayı Gut hastalığı Dahiliyenin ”Romatoloji Bölümünü” ilgilendirir.
Kemiklerdeki bu deformasyonlar ve şiddetli ağrılar ortopedik sıkıntılar da yaratacağından Ortopedi ve Travmatoloji bölümü ya da “Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon” merkezleri de hastanın konforunu arttırmak adına yardımcı olacaktır. Ayrıca gut hastalığının ağrı ataklarının tekrar yaşanmaması için, beslenme düzenini belirleyecek bir Diyetisyen ya da “Beslenme Uzmanı ile görüşülmesinde yarar vardır.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 1 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir