Grip Nedir?

Grip Nedir ?

Grip Nedir
Grip Nedir

Gripinfluenza virüsünün sebep olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. İnfluenza virüsünün A, B ve C formları bulunur. Bu farklı formlar; influenzanın genetik özelliklerini oluşturan nükleoproteinlerin antijenik özelliklerine göre belirlenir. Antijenler vücuda girdiğinde antikor oluşmasına sebep olan protein yapılı maddelerdir. (Virüs, parazit ya da bakteriler birer antijendir.) Antikor ise vücudun savunma mekanizmasının bir parçasıdır. Antijenlere tepki olarak ortaya çıkar. Antikorların oluşturduğu bu tepkiler bize grip belirtileri olarak yansır. (Virüsler, canlı organizmalardan ayrı tutulur. Bunun sebebi tek başına bulunduklarında canlılık özelliği göstermemeleridir. Yalnızca bir canlı vücuduna girdikleri zaman aktif hale geçerler.)

Yaygın olarak görülen ve bulaşıcılığı oldukça üst seviyede olan grip virüsü formu; influenza-A olarak tanımlanan formdur. İnfluenza-B formu da yaygınlık açısından A formunu takip eder. C formu ise oldukça nadir göründüğü için grip aşısı üretimlerinde bile bu form hiç hesaba alınmaz. İnfluenza-A grip virüsünde iki çeşit glikoprotein mevcuttur. (Hemaglütinin, Nörominidaz) Bu glikoproteinlerin antijenik özellikleri de virüsün farklı alt tiplerini belirler. (Glikoprotein: Şeker ve aminoasitlerden oluşmuş olan organik moleküldür. Canlı organizmaların molekülleri glikoproteinden oluşur. Aminoasitler ise tüm canlı organizmaların temel ögesidir.)

Domuz Gribi Nedir?

Grip Nedir
Domuz Gribi Nedir
H1, H2, H3, H5, H9, N1 ve N2 influenza-A tipleri farklı kombinasyonlarda birleşerek bu gün dünyanın dört bir yanında grip enfeksiyonu oluşturmaktadır. Önceleri sadece domuzlarda bulunup bir süre sonra insanlara da geçmeye başlayan Influenza-A H3N2 virüsü buna örnektir. Virüs H3N2 formu ile vücuda girdiğinde diğer grip virüsleri gibi belirtiler gösterir; ancak bu virüs mutasyona uğradığında H3N2v varyant formuna dönüşür. (Varyant: Mutasyon sonucunda genetik değişim geçirmiş organizmalara denir.) Bu varyant tipteki virüsler insanlarda çok nadir görülür. Bulaşma oranı düşüktür; ancak H3N2‘ye göre çok daha dirençli ve ölümcüldür.
Influenza-A H1N1 ise 2009 senesinden bu yana ülkemizde yaygın olarak görülen domuz gribi virüsüdür. Çetin bir virüs olmasına karşılık; bağışıklık konusunda sıkıntı çekmeyen kişilerde bu grip de diğer gripler gibi 7-10 gün içerisinde atlatılmış olur. Domuz gribi virüsünün insan vücudunda aktifleştiği andan itibaren ilk 48 saat, tedavinin süreci için çok önemlidir. 48 saat içerisinde müdahale edildiği takdirde şiddetli komplikasyonlar oluşmadan grip atlatılabilir.  Herhangi bir sebeple bağışıklığı zayıflamış ya da tamamen baskılanmış kişilerde domuz gribi hayati tehlike doğurur.

Grip Nasıl Bulaşır?

Grip Nedir
Grip Nasıl Bulaşır
Grip virüsü pandemik yapıda bir virüstür; yani dünyanın dört bir yanına hızlı bir şekilde yayılma potansiyelindedir. Bu virüs çoğunlukla kış aylarında vücutta aktif hale geçer. Bunun iki sebebi vardır:
  • Bağışıklık sistemi kış aylarında çok zayıf olur. (Vücudun güneş ışığını az görmesi metabolizmanın yavaşlamasına sebep olur. Dolayısıyla bağışıklık sistemi tam randımanlı çalışmaz.)
  • Kışın kapalı ortamlarda daha çok bulunulur. (Pek çok kişiyle aynı kapalı ortamı paylaşmak zorunda olmak virüsün kolaylıkla bulaşmasına sebep olur.)
Grip virüsü, solunum yolu ile bulaşan bir hastalıktır. Gripli bir kişi öksürdüğü ya da hapşırdığı zaman virüsler havada asılı kalarak aktif olacağı başka bir beden bulabilmek için sinsice bekler. Sağlıklı kişiler bu ortamda bulunup bu asılı olan partikülleri soluduğunda grip virüsünü almış olur. Bu virüs üst solunum yolu mukozasına yapışarak ürer ve aktif hale geçer. Sadece havadan değil gripli kişilerin kullandıkları eşyalardan da geçebilmektedir. (Örneğin; kullandığı kaşık, bardak, diş fırçası, yastık ya da devamlı temas halinde bulunduğu her türlü eşya) Ellerin grip virüsüne bulaşması kişiyi grip hastası yapmaz; ancak o elin yüze götürülmesi bu virüslerin solunmasına sebep olur. Bundan dolayı salgın dönemlerde ellerin sık sık yıkanması gerekir.
Yaz mevsiminde grip olma ihtimali çok düşüktür. Genellikle modern çağın getirmiş olduğu ulaşım kolaylığı, grip virüsünün yaz mevsimlerinde de görülmesini imkânlı kılmıştır. Başka bir ülkede kış mevsimini yaşayan ve grip virüsünü bedenine almış olan bir kişinin, yaz mevsimini yaşayan ülkelere gelerek taşıdığı bu grip virüsünü bulaştırma ihtimali vardır. Ancak yaz mevsiminde bağışıklık daha kuvvetli olduğundan dolayı bulaşan gripte semptomlar çok daha hafif yaşanır. Tatil sezonu olduğundan ve açık havada daha çok bulunulduğundan dolayı gribin bulaşma ihtimali de düşer.

Grip Aşısı İşe Yarar mı?

Grip Nedir
Grip Aşısı İşe Yarar Mı
Viral enfeksiyon aşıları vücuda uygulandığında kişiler o virüse karşı bağışıklık kazanır ve hayatın hiç bir döneminde bir daha o virüsün etkisi altına girmez. Aynı şekilde hiç aşı olmamış kişilerde de o virüs vücuda bir şekilde alındıktan sonra hastalık yaşanıp bittiğinde ikinci kez aynı hastalık yaşanmaz. Kızamık, kabakulak ve çiçek hastalığı buna örnektir. Ancak grip virüsü diğer virüslerden ayrı bir yerdedir; bir istisnadır.
Grip enfeksiyonuna sebep olan influenza virüsü kendi genetik yapısında devamlı değişiklik oluşturma özelliğindedir. Seneler içerisinde belli oranlarda bu değişim gerçekleşir. 6-10 senelik periyotlarda bu virüs yapısal olarak tamamen değişmiş olur. Bundan dolayı daha önceki senelerde kullanılmış olan grip aşıları etkinliğini kaybeder. Aşılar; bir sezon önce etkin olarak dolaşan virüsler temel alınarak hazırlanır. Her sene bu aşılar güncellenmek zorundadır.
Grip virüsleri bir sezondan diğer sezona kadar bile değişim gösterebilmektedir. Bundan dolayı grip aşıları ancak %70-90 oranında koruma sağlayabilir. Bu aşılar eğer güncelse, hastalığın komplikasyonlarını hafifletir. (Komplikasyon: Bir hastalığın sebep olduğu yan etkilerdir.)
Grip virüsüne karşı randımanlı bir şekilde direnç gösteremeyecek ya da grip virüsünden kaçamayacak olan şu kişiler mutlaka grip aşısı olmalıdır:
  • 60 yaşın üstündekiler
  • Diyabet, astım, bronşit, kalp ve damar hastalığı olanlar
  • Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (Hastalıklarla veya ilaçlarla)
  • Kanser hastaları (Vücutları bitkin olduğundan grip ile baş etmeleri zordur.)
  • Toplu yerlerde bulunmak zorunda kalanlar. (İş yeri, okul gibi)
  • Devamlı hastalarla irtibatta olanlar (Tüm sağlık çalışanları)
Bazı kişilere grip aşısı kesinlikle önerilmemektedir:
  • 6 aydan küçük olan bebekler
  • Yumurta ya da protein yediğinde alerjik şoka girenler
  • Hamileliğin ilk 3 ayı içerisinde olanlar
  • Grip aşısına daha önceleri alerjik reaksiyon göstermiş olanlar
  • Daha önce grip aşısı sonrası Guillain-Barre sendromu yaşamış olanlar. (Guillain-Barre; kişinin kendi bağışıklık sisteminin kendi vücuduna saldırması durumunu tanımlayan bir sendrom çeşididir. Aşı sonrası 1 milyonda 1-3 oranında bu sendromun yaşanabildiği görülmüştür.)
  • Ağır ya da orta dereceli olarak mevcut akut hastalığı olanlar (Hastalık iyileşmeden grip aşısı yapılmamaktadır.)

Grip Belirtileri Nelerdir?

Grip Nedir
Grip Belirtileri Nelerdir
Grip hastalığı toplumda nezle ve soğuk algınlığı ile çok karıştırılmaktadır. Nezle ve soğuk algınlığında yetişkin ve bağışıklığı normal olan kişilerde ateş görülmez ve yatak istirahatine ihtiyaç pek olmaz. Hayati tehlike oluşturma durumu yoktur. Çocuklarda nezle ve soğuk algınlığı durumlarında da ateş görülebildiğinden dolayı çocuklarda ateş çıkması grip tanısında belirleyici değildir. Başka belirtilere de ihtiyaç vardır. Grip tanısı doktor tarafından laboratuvar tetkiklerine gerek duyulmadan konabilir. Hastanın şikâyetleri ve muayene bulguları tanıda yeterli gelir. Grip hastalığında yaşanan belirtiler şunlardır:
  • Ateş (Titremelidir, 38 derecenin üzerinde seyreder ve 3-4 gün sürer)
  • Üst solunum yolu enfeksiyonu bulguları (Boğaz ağrısı, burun akıntısı, kuru ya da balgamlı öksürük, hapşırma)
  • Ciltte hassasiyetlik
  • Şiddetli ağrılar (Kollarda, bacaklarda, eklemlerde ve kaslarda)
  • Halsizlik (Hastalık boyunca devam eder.)
Bağışıklığın zayıf olduğu durumlarda gribin sebep olduğu şu komplikasyonlar da görülebilir:

Grip Nasıl Tedavi Edilir?

Grip Nedir
Grip Nasıl Tedavi Edilir
Diğer tüm viral enfeksiyonlarda olduğu gibi grip enfeksiyonunda da doktor semptomatik tedavi uygular. (Semptomatik tedavi; hastalık belirtilerinin baskılanması, hafifletilmesi ya da giderilmesi için uygulanan tedavidir.) Özellikle öksürük ve hapşırık gibi belirtilerin giderilmesi çok önemlidir. Bu şekilde hem hasta kendisini iyi hisseder hem de başkalarına bulaştırma ihtimali düşer. Semptomatik tedavide kullanılan ilaçlar şunlardır:
  • Soğuk algınlığı ilacı (Vücuda direnç kazandırır; aynı zamanda ateşin düşmesine de yardım eder.)
  •  Ağrı kesici-ateş düşürücü ilaçlar
  • Öksürük şurubu (Balgam söktürür)
  • Boğaz spreyi (Ağrı kesici ve iltihap önleyici özelliktedir.)
Grip virüsü; ölümcül komplikasyonlara sebep olabilen bir virüstür. Antibiyotik kullanımının gereksiz olduğu ve grip virüsüne etki etmediği düşünülür; bu doğrudur. Antibiyotik grip virüsüne etki eden bir madde değildir; ancak grip virüsünün sebep olduğu komplikasyonlara etki edebilir. (Boğaz ve kulak iltihabı, bronşit, faranjit, zatürre gibi) Zaten ölümcül olan grip virüsü değil, gribin sebep olduklarıdır. Bundan dolayı doktor antibiyotik tedavisini uygun gördüğünde, belirtmiş olduğu süreye kadar hiç aksatmadan bu tedaviye devam etmek şarttır. Aksi takdirde özellikle ciddi bağışıklık problemi yaşayan kişilerde grip hastalığının yarattığı bu komplikasyonlar ölüme götürebilir.
Kişilerin tedavi sürecinde yaptıkları en büyük yanlış; kendilerini iyi hissettiklerinde antibiyotik tedavisini yarıda kesmeleridir. Antibiyotik tedavisi yarıda kesildiği zaman vücut o antibiyotiğe karşı direnç kazanır. Yani tekrar kullanılması gerektiğinde hiç bir etki etmez. Bu da hem hastayı hem de doktoru zor duruma düşürür. Bu sebeple doktorun talimatlarına tam anlamıyla uyulmalıdır.

Grip Nasıl Önlenir?

Grip Nedir
Grip Nasıl Önlenir
Kış dönemi soğuklardan korunma dönemidir. Yani kapalı ortamlara ihtiyaç duyulur. Ancak gribe yakalanmanın en büyük sebebi de yine bu kapalı ortamlardır. Küçük bir ortamda tek bir kişi bile hapşırsa ya da öksürse; odadaki herkese yetecek kadar virüsü havaya gönderebilir. Bu konuda hem hastalar hem de sağlıklı kişiler sorumluluk hissetmelidir. Hasta kişiler mümkün mertebe kendilerini diğer kişilerden uzak tutmalı; bu mümkün olamıyorsa maske takmalıdır. Ancak maalesef herkes bu konuda sorumluluğunu yerine getirmez. Bu sebeple sağlıklı kişiler başının çaresine bakmalı; maske takarak ya da kapalı ortamlardan mümkün mertebe uzak durarak kendisini korumaya çalışmalıdır. Bunlar dışında, gripten korunmak için şu adımlar atılmalıdır:
  • Vitamin desteği (Vitaminler; vücut içindeki kimyasal tepkimeleri uyaran ya da kolaylaştıran maddelerdir. Hastalıklara karşı direnç kazandırır. Kış hastalıklarında özellikle C vitamini büyük etkiye sahiptir.)
  • Dengeli beslenme (Katkı maddelerinden uzak; protein açısından zengin ve kararında bir beslenme düzeni oluşturulmalıdır.)
  • Yorulmamaya çalışma (Aşırı yorulmak bağışıklığı daha da zayıflatır. Vücut sistemini bitkin düşürecek uzun aktivitelerden uzak durulmalıdır.)
  • Spor (Gün aşırı yapılacak 1’er saat spor, vücut direncini arttırmak, metabolizmayı hızlandırmak için birebirdir. Ancak kesinlikle aşırıya kaçılmamalıdır.)
  • Bol sıvı tüketimi (Su, taze sıkılmış portakal suyu, ayran, ıhlamur gibi vücudun bağışıklığına katkıda bulunacak sıvılar bol bol tüketilmelidir.)
  • Baharat ve et suyu tüketimi (Et suyu, insan vücudu için çok kıymetli bileşikler barındırır. Bağışıklığı güçlendirir. Baharat ise bu güçlü etkinin daha da güçlenmesini sağlar.)

Grip İçin Hangi Bölüme Başvurulmalıdır?

Grip Nedir
Grip İçin Hangi Bölüme Başvurulmalıdır
Grip belirtileri yaşayan kişilerin hastanenin Kulak Burun Boğaz (KBB) Bölümüne başvurması gerekir. Hastanın şikâyetlerini ve muayene bulgularını değerlendirip grip tanısı koyma ve tedavi sürecini belirleme yetkisi KBB Uzmanına aittir. Grip virüsü alt solunum yolunda (yani akciğerde) zatürre, faranjit, bronşit gibi komplikasyonlara da sebep olmuşsa kişiler Göğüs Hastalıkları Bölümüne de yönlendirilebilir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 3 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgini çekebilir

Close