Göz Tembelliği Nedir? Göz Tembelliği Tedavisi Nasıldır?

Göz Tembelliği (Ambliyopi) Nedir?

Göz Tembelliği Tedavisi Nasıldır?

Göz Tembelliği (Ambliyopi) Nedir?

Göz Tembelliği Nedir

Göz tembelliği; gözde fark edilen anatomik bir sorun olmadığı halde, göze yansıyan görüntünün beyin tarafından yeterince iyi algılanamaması durumudur. Gözü tembelliğe iten en önemli sebep iki gözün görme derecelerinin birbirinden farklı olmasıdır. (Küçük ya da büyük farklar olabilir.)  Bakılan aynı cisim için, iki gözden beyne farklı kalitede görüntü gider. Beyin ise bu iki görüntüden “daha kaliteli olan” görüntüyü seçer ve o şekilde algılar. Diğer görüntüyü ise devre dışı bırakır. (Beynin farklı kalitedeki görüntülerden birisini seçmesi, bizim her şeyi çift görmemizin önüne geçmektedir.) Beyin bir süre sonra görüntü kalitesi iyi olmayan gözden gelen uyarıları ayıklamaya gerek duymadan yok kabul etmeye başlar. Bundan dolayı beynin inkâr ettiği o göz tembelleşir.

Göz kusurlarını aileler genelde çocukları okul çağına geldiğinde fark ederler ve göz muayenesine o zaman gitmeye başlarlar. Oysa göz tembelliği kusuru kendisini çok küçük yaşlarda belli eder. Göz tembelliği tedavisi konusunda en iyi sonuç alınan yaş aralığı ise 3-5 yaş aralığıdır. 6-7 yaşlarındaki tedavi de sonuç verebiliyor olsa da 3-5 yaşında uygulanan tedavi kadar iyi değildir.
Zaman geçtikçe göz tembelliği tedavisinin tatmin edici olmamasının sebebi; her geçen yıl sinir sisteminin esnekliğini yitiriyor olmasıdır. Bundan dolayı aileler çocuklarının görmelerinde herhangi bir sorun fark etmeseler bile 3 yaşından önce belirli aralıklarla çocuklarına göz muayenesi yaptırmalıdır. Özellikle ailesinde ya da yakın akrabasında şaşılık, göz kayması ya da göz tembelliği gibi göz kusurları olanlar çocukları konusunda daha dikkatli olmalı; hemen önlem almalıdır.

Göz Tembelliği Neden Olur?

Göz Tembelliği Nedir

Göz tembelliğinin en büyük sebebi gözlerdeki kırma kusurudur. Yani cisimlerden gözümüze yansıyan ışınlar doğru şekilde kırılamaz ve görme sinirlerine görüntü doğu şekilde iletilemez. Göz tembelliğine sebep olan en yaygın kırma kusuru hipermetroptur. Hipermetrop yakını iyi görememe durumudur. Bunu Astigmat (ışık dağılması, dağınık görme) ve miyop (uzağı görememe) izlemektedir. Bu üç kırma kusuru iki gözde aynı derecede olabileceği gibi, uçurum farkı da olabilmektedir.

Örneğin; gözlerden birisi 1 derece iken diğeri 3 derece olduğunda; beyindeki görme sinirleri 1 derecelik gözden gelen uyartıları alıp bize yansıtırken 3 numara olan gözden gelen uyaranları yok sayarak o gözün tembelleşmesine sebep olur. Bazı durumlarda her iki gözde de yüksek derecede kırma kusuru olabilir. Örneğin; gözlerin ikisinde de 7-8 derecelerde miyop varsa, bu durumda beyin her iki gözden gelen uyartıyı da dikkate almamaya başlayacak ve iki gözde de tembellik oluşacaktır.
Göz tembelliğine sebep olan diğer etkenler şunlardır:
  • Gözlerden birisinde ya da her ikisinde Katarakt oluşumu (göz merceğinde matlaşma) oluşması
  • Korneada leke (Kornea, gözün en dışındaki saydam tabakadır)
  • Göz kapağı düşüklüğü (Göz kapağını açık tutan kaslar gelişmediğinde göz kapağı düşüklüğü oluşur. Göz bebeğinin önü uzun süre örtülü kaldığından normal olan göz gelişirken kapalı göz tembelleşir.)
  • Gözde kayma ya da şaşılık ( Gözün yeterli görememesine sebep olur. Tek gözde ya da ikisinde birden görülebilmektedir. )
  • Tek gözde 10 günden uzun süre kalan pansuman (Pansumanlı göz tembelleşir.)

Göz Tembelliği Nasıl Anlaşılır?

Göz Tembelliği NedirGöz tembelliğinin anlaşılmasının en güzel yolu bir Göz Doktoruna görünerek göz muayenesi olmaktır. Göz tembelliğinin dışarıdan anlaşılması çoğunlukla mümkün değildir. Hem görüntü olarak hem de anatomik olarak gayet düzgün görünen bir gözde bile tembellik durumu ortaya çıkabilmektedir. Bazı durumlarda göz tembelliği göz kayması şeklinde görülür. Göz kayması şeklinde beliren göz tembelliği ebeveynleri göz doktoruna gitme konusunda acele ettirdiği için avantajlı bile sayılabilir.
Gözde garip bir renk oluşumu; özellikle flaşlı olarak çekilmiş fotoğraflara bakıldığında gözbebeğinin önünde görülen mat beyaz görüntü ebeveynleri şüphelendirmelidir ve çocuk kaç aylık olursa olsun hemen doktora başvurulmalıdır. Herhangi bir gariplik olmadığı durumlarda ise bebekler 6. Aydan itibaren 6’şar ay aralıklarla düzenli göz muayenelerinden geçirilebilir. Göz tembelliğinde erken tanı çok önemlidir.
Göz tembelliğinin 5 yaşından önce fark edilmesi, göz sinirleri henüz esnek olduğundan dolayı büyük bir avantaj sağlar. Bebeklik ve çocukluk döneminde görme duyusu hızlı gelişir. Bu yüzden bu görme durumunu şekillendirmek çok daha kolay ve etkili olacaktır. Çocuklar iki göz arasında görme farkını fark edip bunu dillendirebilecek durumda değillerdir. Ancak doktorlar bilgileri ve tecrübeleri sayesinde çocukların tepkilerine göre bunu fark edebilirler.
Ayrıca iki göz arasındaki kırma farkını tespit etmek adına göz bebeklerini büyüten bir damla kullanılır ve retinoskopi isimli özel bir alet yardımıyla kırma değeri ölçülür. (refraksiyon değeri) Bu şekilde iki göz arasında kırma kusuru farkı ortaya çıkmış olur ve düzeltici merceğin reçetesi doğru bir şekilde oluşturulur.

Göz Tembelliği Tedavisi Nasıldır?

Göz tembelliği tedavisi nasıldır
Göz tembelliği tedavisi nasıldır

Göz tembelliği tedavisi; gözü bu tembelliğe iten kusuru tedavi etmeye yönelik olmaktadır. Ek olarak ışık geçirgenliği olmayan özel gözlük ya da bant yardımı ile tembelleşen gözün aktive edilmesi sağlanır. Aktif olan göz bu gözlük ya da bantla kapatılır (korsan gözlüğü şeklinde) ve tembelleşen göz açıkta bırakılır. Özellikle sevilen aktivitelere yönlendirilerek çocuğun bu tembelleşen gözü aktif bir şekilde kullanması sağlanır. (Parkta ya da bilgisayarda oynamak gibi…) Ebeveynler bu süreçte doktorların talimatlarına uymalı ve doktorun belirlediği periyotlarda durumun takip edilmesi için çocuklarını muayeneye götürmelidir. Doktor her iki gözün de kullanılabildiğine kanaat getirdiğinde göz bandı uygulamasını bitirerek iki gözün görme derecesini eşitleyecek gözlük numarası belirleyebilir. (Her iki gözün de kullanılabilmesi durumuna binoküler görme denilmektedir.)

Katarakt, korneada leke, şaşılık, göz kapağı düşüklüğü gibi sebeplerle oluşan göz tembelliğinde ise o sebebe uygun tedavi yöntemi uygulanır (gözlük, lazer ameliyatı ya da cerrahi müdahale) ve tembelleşen gözün yeniden aktive edilmesi için uygulamalar yapılır.
Göz tembelliği erken dönemde tedavi edilmediğinde (1-6 yaş arası) göz ömür boyu tembel olarak kalır. Göz tembelliğinden dolayı göz kayması gibi durumlar yaşanabilir. (Sağa, sola, yukarıya ya da aşağıya doğru kayma) Bunun sebebi gözün takip etme yetisini kaybetmesi ve odaklanma problemi yaşamasıdır. Beyinle düzgün bağlantı kuramayan gözbebeği orta hattan uzaklaşarak farklı bölgelere kayabilmektedir. Göz kayması ya da şaşılık gibi durumlar lazer, ameliyat ya da gözlükle tedavi edilse ve normal haline döndürülse bile eğer tedavide geç kalınmışsa göz tembelliği olduğu gibi devam edecektir. Göz kayması ve şaşılık oluşumu dışında göz tembelliğinin sebep olabileceği başka bir göz kusuru bulunmamaktadır.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 4.87 ( 3 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgini çekebilir

Close