Bağırsak gazı nedir ?

Bağırsak gazı nedir ?

Bağırsakta aşırı gaz birikmesine tıp dilinde flatus ya da meteorizm adı verilir. Her yaşta ve herkeste görülebilen bağırsak gazı, aşırı olmadığında normal sayılır. Aşırı gaz birikmesi, farklı nedenler ile ortaya çıkabilir ve her bireyde değişik şikayetlere neden olabilir.
Bağırsakta gaz birikimi sindirimin her hangi bir aşamasında ortaya çıkabilir. Ağızda başlayan sindirim, mide, ince bağırsak ve kalın bağırsakta devam eder. En fazla gaz üretimi kalın bağırsakta besinlerin parçalanması esnasında gerçekleşir. Aşırı bağırsak gazı oluşumu da en fazla bu aşamada meydana gelir.

Bağırsak gazı nedeni

bağırsak gazı nedeni
bağırsak gazı nedeni
  • Hızlı yemek yemek, yemek yerken konuşmak, sakız çiğnemek, sigara içmek ve gevşek takma diş kullanmak normalden daha fazla hava yutulmasına neden olur. Bu da bağırsaklarda daha fazla gaz birikimi anlamına gelir.
  • Gıda zehirlenmesi ve mide üşütmesi gibi akut rahatsızlık durumlarında bağırsak gazı sorunu yaşanabilir.
  • Ciddi tedaviler gerektiren divertikülit, IBS veya ülseratif kolit ya da Crohn hastalığı gibi bağırsak hastalıklarında da başka belirtiler ile birlikte bağırsak gazı ortaya çıkabilir.
  • Yan etkileri arasında kabızlık olan ilaçlar ya da laksatiflerin aşırı kullanımı aşırı gaz sorunu yaşanmasına sebep olabilir.
  • Antibiyotik kullanımı, bağırsaklardaki normal bakteri florasını bozup gaz sorunu yaşanmasına neden olabilir.
  • Ağırlıklı olarak gaz üreten yiyecekler ile beslenmek, bazı yiyecek ve içeceklere karşı alerjik hassasiyet bağırsak gazına neden olabilir.
  • Bağırsakta gaz yapıcı bakterilerin artması, aşırı bağırsak gazına neden olabilir.


Bağırsak gazı belirtileri

  • Geğirme ve yellenme şeklinde bolca gaz çıkışı olur. Normalde fazla hava yutulması, gaz yapıcı gıdaların alınması sonucunda geğirme yaşanabilir. Ancak bağırsak gazı sorunu olduğunda geğirme sebepsiz ve daha fazla ortaya çıkar. Yellenme için de aynı şekilde, normal olarak kabul edilen günde 14 kereden daha fazla yellenme sorunu yaşanır.
  • Karında yeri ve şiddeti değişen ağrı olur. Keskin ve batma şeklinde görülen bir ağrıdır.
  • Karın şişkinliği vardır ve çok rahatsız edicidir. Zaman zaman nefes almayı engelleyen bu şişkinlik, kalp sorunu olanların kalp ağrısı yaşamasına neden olur. Kalp sorunu yaşamayanlarda ise ağrı sol omza ve sırta doğru yayılıp ilerleyebilir.

Bağırsak gazı nasıl geçer ?

bağırsak gazı nasıl geçer
bağırsak gazı nasıl geçer
Bağırsakta gaz sorunu için tıbbi ve şifalı bitkiler ile tedavinin dışında kişisel olarak dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bu tür bir sorun ile karşılaşan hastaların ilk olarak nedenleri belirleyip nedenleri yok etmeye yönelik yaşam tarzı değişiklikleri ya da beslenme değişikliklerine gitmeleri gerekir.
Bağırsak gazı sorunu yaşayanlar günde 3 büyük öğün yerine 6 küçük öğün şeklinde beslenmelidir. Bu tarz beslenme ile bir öğünde tükettikleri besin miktarını azaltıp daha yavaş yemek yiyerek hızlı yemekten kaynaklı fazla hava yutulması engellenir. Fazla hava yutmayı önlemek için sakız çiğnenmemeli, sigara kullanılıyorsa azaltılmalı ya da bırakılmalıdır.
Genelde süt ve süt ürünlerinde olan laktozu parçalamaya tarayan laktaz enzimi yaş ilerlemesi ile birlikte vücutta daha az üretilir. Bu nedenle ilerleyen yaşlarda süt ve bakliyat ürünlerinin az tüketilmesi, gaz probleminin azalmasına yardımcı olabilir.
Karbonhidratlı, gazlı, alkollü içecekler bağırsak gazının artmasına neden olur. Bu nedenle tüketilmemelidir. Aynı şekilde sindirim esnasında gaza neden olan besinler, yapay tatlandırıcılar ile şekerli tat verilen tatlılar da bağırsak gazına neden olduğu için tüketilmemelidir.

Bağırsak gazı tedavisi

Bağırsak gazı tedavisinde ilk olarak gaz oluşumunu engellemek için yukarıda bahsettiğimiz beslenme alışkanlıkları ve yaşam tarzında değişikliklere dikkat edilmesi gerekir. Bu noktalara dikkat ettikten sonra bağırsaktaki gazın dışarı atılması için bağırsak gazı giderici ilaçlar kullanılabilir.


Bağırsak gazı için ilaçlar

Simetikon etken maddeli ilaçlar: Simetikon etken maddesi, sindirim kanalındaki aşırı gazın daha kolay atılmasını sağlar. Genel olarak yetişkinlerde günde 4 kere 2 ölçek, çocuklarda günde 4 kere 16 damla, 2 yaş altı bebeklerde ise günde 4 kere 8 damla şeklinde alınmaları önerilir.
Aktif karbon içeren ilaçlar: Yetişkinler için uygun olan bu ilaçlar, bağırsak tembelliği ve aşırı gaz sorunu için alınabilir. Günde 1-2 tablet olarak yemeklerden sonra alınması önerilir. Düzenli ilaç kullanan hastalar, aktif karbonlu ilaçları kullanmadan önce doktorlarına bilgi vermelidir. Yan etkileri, diyare ve cilt reaksiyonları şeklinde ortaya çıkabilir.
Sindirim sistemi hareketlerini arttıran (prokinetik) ilaçlar: İçeriğinde neostigmin, cisaprid, domperidon, metoklopropamid, tegaserod, eritromisin etken maddesi bulunan ilaçlar sindirim sistemi hareketlerini arttırarak daha kolay dışkılamayı sağlar. Dışkılama sırasında vücutta bulunan fazla gaz da dışarı çıkacağı için bağırsak gazı tedavisinde bu ilaçlardan da yararlanılır. İlaçların mutlaka uzman doktorlar tarafından reçete ile verilmesi ve dozunun kişinin yaşına göre belirlenmesi gerekir.
Düz kasları gevşeten ilaçlar (antispazmodik): Aşırı gaz birikmesi nedeni ile karın kaslarının gerginleşmesi ağrıyı arttırır. Etken maddesi, mebeverin, otilonyum, trimebutin olan ilaçlar, karındaki düz kasların gevşeyip rahatlamasını sağlar. Böylelikle gaz nedeni ile oluşan ağrı da azalır.
Bazı antibiyotikler: Bağırsak gazı sorunu için genel olarak rifaksimin etken maddesi içeren antibiyotikler verilir. Bu antibiyotiklerin doktorlar tarafından yazılması gerekir. Genel olarak yetişkinlerde günde 3 kere 200 mg olarak alınması önerilir.
Ozmotik laksatifler: Midedeki ve bağırsaklardaki gazın tedavisinde magnezyum hidroksit, magnezyum sitrat, magnezyum sülfat, sodyum fosfat, sodyum sülfat, laktuloz, sorbitol, gliserin suppozituvarlar kullanılabilir. Doz doktor muayenesi ile hastalık şiddeti ve yaşa göre değişiklik gösterebilir.
Trisiklik antidepresanlar: Bağırsak gazı tedavisinde amitriptilin, desipramin, doksepin, imipramin, klomipramin, nortriptilin, opipramol, protriptilin, trimipramin etken maddesi içeren antidepresanlar kullanılabilir. Yetişkinler tarafından kullanılması gereken bu ilaçlarda uyuşukluk, baş dönmesi, uyku bozukluğu, huzursuzluk, yorgunluk gibi yan etkilere neden olabilirler.

Bağırsak gazı için şifalı bitkiler

bağırsak gazı için şifalı bitkiler rezene
bağırsak gazı için şifalı bitkiler
Nane: 250 ml kaynamış suyun içine 1-2 çay kaşığı nane eklenir. Üzeri kapalı şekilde 5 dakika demlendirilir. Süzülüp günde 3 kere 1 çay fincanı ölçüsünde içilmesi gerekir.
Rezene: 150 ml kaynamış suyun içine 1-2 çay kaşığı ezilmiş rezene meyvesi eklenir. Bardağın üzeri kapalı olarak 5 dakika demlenir. Süzülüp günde 2-3 kere 1 çay fincanı kadar bu karışımdan tüketilmesi önerilir. Ayrıca yemeklerden sonra yarım çay kaşığı rezene meyvesi çiğnenmesi de bağırsak gazı için önerilir.
Kimyon: 150 ml kaynamış suyun içine 1-2 çay kaşığı kimyon tohumu eklenir. Üzeri kapalı olarak 10-15 dakika demlenir. Günde en fazla 5-6 gram tohum tüketilmesi önerilir. Bir başka yöntem olarak kesme şeker üzerine 2-3 damla kimyon yağı döküp tüketmek de bağırsak gazı tedavisinde önerilir. Kimyon yağının günde en fazla 6 damla kadar tüketilmesi önerilir.
Anason: 1 çay fincanı kaynamış suyun içine ezilmiş olarak 1 tatlı kaşığı anason meyvesi eklenir. Üzeri kapalı olarak 10 dakika demlendirilip süzülür. Günde 2 kere 1 çay fincanı kadar içilmesi önerilir. Bebeklerde bağırsak gazı içinse 1 çay kaşığı drog yeterlidir.
Melekotu: 1 çay kaşığı kadar ince toz edilmiş kök kısmı, 250 ml su içine eklenir. Yaklaşık 10-20 dakika hafif ateşte kaynatılır. Yemeklerden önce 120 ml şeklinde tüketilir.

Bağırsak gazı bitkisel tedavi çayları

Gaz sorunu için çay karışımı-1:
  • 25 gram rezene meyvesi
  • 25 gram civanperçemi
  • 25 gram pelinotu
  • 25 gram kimyon meyvesi
Çay için gereken meyveler kabaca ezilip ufaltılır. Diğer otlar ile karıştırılır. Elde edilen drogran 1 çay kaşığı kadra 1 bardak kaynamış suyun içine atılır. Üzeri kapalı olarak 15 dakika demlendirilir ve süzülür. Hazır olan bu çaydan 1 çay fincanı kadar yemeklerden önce içilir.
Gaz sorunu için çay karışımı-2:
  • 20 gram kimyon meyvesi
  • 20 gram rezene meyvesi
  • 30 gram nane yaprağı
  • 30 gram oğulotu yaprağı
Meyveler küçük parçalar şeklinde ezilir, yapraklar küçük parçalara bölünür ve karıştırılır. Hazır olan drogdan 1 çay kaşığı kadar 1 su bardağı kaynamış suyun içine eklenip 15 dakika demlendirilir. Hazır olan çay süzülür ve sıcak olarak günde 3-6 kere 1 çay fincanı kadar içilir.


Bağırsak gaz sıkışması için besin takviyeleri

Probiyotikler: Besinlerin uygun şekilde parçalanmasını sağlayan probiyotikler, sindirim sistemi sorunları ve gaz sorunları için tüketilebilir. Kapsül ya da sıvı formda olabilen bu probiyotikler vücutta yararlı bakterilerin çoğalmasını sağlar. Günde 1 kapsül tok karnına alınması önerilir. Ancak kemoterapiye bağlı lökosit değerleri aşırı düşenler, bağışıklık sistemini baskılayıcı tedavi görenler ve lösemi hastalarının mutlaka doktor önerisi ile alması gerekir.
Alfa-galaktosidaz: Süt ve karbonhidrat bakımından zengin gıdaların alınmasından kaynaklanan yoğun gaz birikimine iyi gelen bir takviyedir. 12 yaş üzerindeki kişilerde kullanımı uygundur. Çocuklarda kullanımı gerektiğinde mutlaka doktor gözetiminde alınması gerekir.

Kompres ve masaj uygulaması olarak bağırsak gazına ne iyi gelir ?

Bağırsak ve midede gaz birikmesi sonucu yaşanan sıkıntıların azaltılması için papatya, karabiber, fesleğen, nane, arduç ve biberiye uçucu yağlarından yararlanılabilir. Bu yağlar ile mide ve karın bölgesine masaj yapmak ya da kompres şeklinde yağları uygulamak gaz sorununa iyi gelecektir.
Mide üzerine yapılacak zeytinyağı ve rezene yağı karışımı ile ılık kompres de bağırsak gazı şikayetlerinin azalmasına yardımcı olacaktır. Bu uygulama için 5 damla uçucu rezene yağı ile 1 tatlı kaşığı zeytinyağı bir kap içinde karıştırılır. Plastik bir torba içine 20×30 cm ebatında keten bez ya da gazlı bez konulur. Üzerine yağlı karışım eklenerek torbanın ağzı güzelce kapatılır. Bez yağlı karışımı emerken bir şişeye sıcak su konulur. Torba sıcak su şişesine tutularak yağlı bezin ısınması sağlanır. Daha sonra ısınan bez çıkarılır ve mide üzerine yerleştirilir. Yaklaşık yarım saat bu şekilde kompres uygulanması yeterlidir.

Bağırsak gazı mide bulantısı yapar mı ?

Bağırsakta aşırı gaz birikmesi sonucu yaşanan şişkinlik ve ağrı çok şiddetli olduğunda beraberinde mide bulantısına da yol açabilir.

Reflü bağırsak gazı yapar mı ?

Midedeki besinlerin sindirim sisteminde geri ilerlemesi ile yaşanan reflü hastalığında gaz sorunu da yaşanır. (Bknz : Reflü belirtileri)

Bağırsak gazı ne yemeli ?

Bağırsak gazına neden olan besinler ve içeceklerden uzak durmanın yanında gaza neden olmayan sağlıklı besinler tüketmek de önemlidir. Pirinç, marul, muz, patates, portakal, üzüm, yoğurt gibi
gıdalar, sindirimi kolay oldukları için bağırsak gazı sorunu yaşayan hastalara önerilir.

Bağırsak gazı nasıl çıkarılır ?

Bağırsak gazının önlenmesi kadar oluşan gazın dışarı atılması da önemlidir. Bağırsak gaz sıkışması nedeni ile sancı oluşumunu engellemek için fazla gazın rahat atılması gerekir. Bağırsak gazının rahat çıkması için düzenli olarak spor egzersizleri yapılıp bağırsak hareketlerinin düzene girmesi sağlanabilir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 10 votes)
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.