Apse nedir ?

Apse nedir ?

apse nedir
apse nedir

Apse, vücudun her hangi bir yerinde görülebilen, mikroorganizmaların neden olduğu, içi iltihap dolu şişliklerdir. Bu şişlikler, vücudun her yerinde görülebilir.

Apse çeşitleri, soğuk apse ve sıcak apse olmak üzere iki çeşittir. Soğuk apse, tüberküloz yani verem basili ile meydana gelen apse çeşididir. Bu tür apseler, kemik, eklem ve lenf bezlerinde meydana gelir. Apselenen bölgede bir ağrı ya da sıcaklık artışı olmadığı için soğuk apse adı verilir.
Sıcak apse de ise apselenen bölgede ağrı olur. Yumuşak doku ve deri üzerinde görülür. Vücut üzerindeki yara ve açıklıklardan bakterilerin giriş yapması ile apse sorunu ortaya çıkar. Farklı türde bakteriler sıcak apseye neden olabilir. Ancak sıcak apseye en fazla neden olan mikroorganizma staphylococcus auretus isimli bakteridir.

Apse neden olur ?

apse neden olur
apse neden olur

Apse, vücuda giren bazı mikroorganizmalar nedeni ile ortaya çıkar. Bu mikroorganizmalar vücuda girdiğinde hızlı bir şekilde çoğalmaya başlar. Çoğalan bakteriler ile beyaz kan hücreleri savaşa girer. Oluşmaya çalışan iltihabı yok etmeye yönelik bu savaş için diğer bağışıklık sistemi hücrelerinin de bu bölgede toplanması sağlanır. Bu mücadele sırasında salgılanan maddeler, normal hücrelerin zarar görmesine neden olabilir ve iltihabi süreç başlar. Bağışıklık sistemi güçlü olmayan kimselerde bu mücadele daha kısa sürer ve apse daha hızlı şekilde gelişir.

Apse, dişlerde de çok fazla görülen bir sağlık sorunudur. Diş apsesi genellikle ağız içinde bulunan her hangi bir çürük, önceden yapılmış bir dolgu altında bulunan çürükler, önceden yapılmış bir kanal tedavisi sırasında bakterinin diş etinden sızması ya da diş üzerine darbe alınması gibi nedenler ile ortaya çıkar. Diş apsesi, dişin kök kısmından çevredeki yumuşak dokulara ve üst kısımlara doğru yayılarak ilerler.
AIDS, (bknz : aids belirtileri) şeker hastalığı, obezite gibi hastalıklar, kortizon tedavisi, uyuşturucu kullanımı ve hemodiyaliz gibi durumlar vücut direncinin düşmesine neden olur. Vücut direncinin düşmesi, apse oluşmasını tetikler.

Apse belirtileri

apse belirtileri
apse belirtileri

Soğuk apse, iltihaplı bölgede her hangi bir şişlik ve sıcaklık artmasına neden olmaz. Bu nedenle belirti vermeden ilerleyebilir. Ancak sıcak apse, iltihaplı bölgede bazı belirtilere yol açar. Bu belirtiler; şişlik, bölgede ısınma ve ağrı şeklindedir. Apseli alanda oluşan şişlik, ilk başlarda serttir. Daha sonra yumuşayarak apse dağılmaya başlar. Halk arasında bu yumuşamaya apse olgunlaşması olarak isim verilir.

Apseli diş ve diş etlerinde de sıcak apse belirtilerinin benzerlerine rastlanır. Dişin kök kısmına ulaşan bakteriler burada apseye neden olup şişlik ve ağrı oluşturur. Apse ağrısı şişlik olan bölgede, nabız artar tarzdadır. Hastalar genelde şikayetlerinde ağrıyan dişlerinin yükselmesinden, ağızlarını kapattıklarında ilk olarak o dişi hissettiklerinden, zaman zaman da dişlerinin sallanmasından şikayet ederler. Diş apselenmesinde bu belirtilerin hepsi görülebileceği gibi sadece bazı belirtilere de rastlanabilir.

Apseli diş çekilir mi ?

apseli diş çekilir mi
apseli diş çekilir mi

Diş apsesi, hastalarda iki şekilde görülür. Bunlardan ilki, akut yani aktif halde olan diş apsesidir. Aktif apse, şişlik ve ağrı yapar. Hasta genelde bu ağrıdan dolayı doktora başvurup dişinin çekilmesini talep eder. Ancak aktif halde olan apseli dişin kesinlikle çekilmemesi gerekir. Bu durumda hastanın ağrısını geçirmek için ağrı kesici ilaçlar ve apsenin inmesi için antibiyotik tedavisi uygulanır.

Her hastanın yaşadığı apse sorunu ve bu apse ile ilgili şikayetleri farklı olduğundan dolayı, diş apsesi için ilaç ismi ve ilaç dozunun mutlaka doktor tarafından belirlenmesi gerekir. Hastaların doktora danışmadan aldıkları antibiyotik haplar, fayda sağlamayacağı gibi diğer organların zarar görmesine de neden olabilir.
İlaç tedavisi ile aktif haldeki apse pasif hale getirildiğinde yani hastanın ağrısı ve diş etindeki şişlik hafifletildiğinde diş çekimi yapılabilir. Bazen hiç bir ağrı ya da şişlik olmadığı halde dişte apse olabilir. Bu tür apseler, kronikleşmiş yani pasif apselerdir ve diş çekimi için engel değildir. Kronik apseli diş çekimi sonrası gerekli ise doktor kontrolünde ilaç tedavisi uygulanabilir. İlaç tedavisinin önerildiği durumlarda hasta mutlaka ilaçları belirlenen dozlarda ve doktorun önerdiği sürede almalıdır.

Apse nasıl geçer ?

apse nasıl geçer
apse nasıl geçer

Apse için tedavi yöntemlerinin dışında bazı besin takviyeleri ve bitkisel takviyeler de önerilebilir. Vücudun her hangi bir yerinde apse oluştuğunda tedaviye ek olarak C vitamini, A vitamini ve çinko takviyesi alınabilir. Çinkonun günde bir kere ve 30 mg şeklinde alınması önerilir. C vitaminin günde 3 kere ve 500-1000 mg arasında alınması, A vitamininin ise 1 hafta süre ile günde 50.000 IU alınması önerilir.

Evde apse tedavisi bitkisel içerikli takviyeler olarak papatya, lavanta, adaçayı, kekik, bergamot, fesleğen, okaliptüs, çay ağacı yağı uçucu yağları ile apse bölgesine kompres uygulanır. Hassas ciltler için bu yağlardan adaçayı ve papatya uçucu yağının kullanımı daha uygundur. Bu uçucu yağlardan her hangi birisinden temiz pamuk üzerine biraz damlatıp apse bölgesine uygulaması yapılabilir.
Çay ağacı yağı da apse tedavisi için önerilen bitkisel yağlardandır. Bu uçucu yağ günde 2-3 kere apse bölgesine uygulanabilir ya da banyo suyuna karıştırılabilir. Banyo suyu olarak küvet içine bir kaç damla çay ağacı yağı eklenip bu su içinde 15 dakika kalınması yeterlidir. Daha uzun süre küvette kalınmaması gerekir.
Tek olarak kullanılan uçucu yağlar gibi, apseye ne iyi gelir nasıl uygulamalar yapılabilir sorusuna cevap olabilecek nitelikte karışım yağlar da mevcuttur.

Apse için uçucu karışım yağı tarifi-1:

  • 4 damla çay ağacı uçucu yağı
  • 3 damla bergamot uçucu yağı
  • 3 damla lavanta uçucu yağı
  • 10 ml jojoba yağı
Gerekli olan malzemeler uygun ve temiz bir kap içinde karıştırılıp yumuşak bir ped ile cilde sürülür.
Apse için uçucu karışım yağ tarifi-2:
  • 100 ml su
  • 2 ml okaliptüs uçucu yağı
Su ile yağ karıştırılıp kompres şeklinde apse üzerine uygulanır.

Apse tedavisi

apse tedavisi
apse tedavisi

Mutlaka tedavi edilmesi gereken diş apsesi, bağışıklık sistemi ile doğrudan bağlantılıdır. Bunun için apse tedavisi sırasında hastanın 7-8 gün süre ile dinlenmesi gerekir. Eğer hastanın tamamen dinlenmesi mümkün değilse, bağışıklık sistemini güçlü tutmak için çok ağır tempolu çalışmaması, geceleri en az 7-8 saat kadar uyuması ve beslenmesine dikkat etmesi gerekir.

Apse tedavisi sırasında hastanın bol su tüketmesi, gün içinde taze sıkılmış meyve suyu ve sebze sularından tüketmesi, bol meyve-sebze yemesi bağışıklık sistemini güçlendirmek için önemlidir. Vücudun her hangi bir bölgesinde sık tekrarlayan apse sorunu olan hastalar günde 1 porsiyon, yaklaşık 150-200 gram kadar dut, çilek, böğürtlen tüketebilir. 2 hafta süre ile düzenli olarak eşek sütü tüketilmesi de apse tedavisinde hızlandırıcı etkiye sahiptir.
Ananas meyvesi ve ananas suyu C vitamini ile bromelain bakımından zengindir. Vücudun farklı bölgelerindeki ve dişteki apse nasıl geçer evde neler yapılabilir, sorusuna en iyi cevaplardan birisi olarak ananas suyu ve meyvesi verilebilir. 2 haftalık kür şeklinde günde 1 su bardağı kadar taze ananas suyunun tüketilmesi, apsenin dağılmasında olumlu etki yaratacaktır.

Apse ameliyatı

kanal tedavisi nasıl yapılır
apse ameliyatı

Tedavi edilmeyen apse, yumuşak çevre dokulara yayılıp daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğinden dolayı, antibiyotik ilaçlar ile tedavi edilemeyen apseler için apse ameliyetı yapılır. Apse ameliyatı, steril ortamda uzman bir hekim tarafından yapılır. Hekimler iltihabı, inzisyon denilen küçük bir kesi ile boşaltarak ameliyatı gerçekleştirir. Apse ameliyetı henüz sert olan yani halk dili ile olgunlaşmamış apseler için uygulanabilir.

Apse ameliyatı sonrası yaranın kesi bölgesi iyileşene kadar düzenli pansuman yapılması ve doktor kontrolünde antibiyotik kullanılması gerekir. Kesi tamamen iyileşene kadar hastanın evde dinlenmesi, kesi bölgesinin ıslak ya da nemli tutulmaması, apse alanına göre fazla zorlayıcı hareketlerde bulunulmaması iyileşme süresi için önemlidir.
Cerrahi müdahale olarak apse yapan dişe ne yapılır sorusuna kanal tedavisi ile cevap verilebilir. Apse yapan dişin kökü kurtarılabilecek gibiyse, hastaya kanal tedavisi uygulanır. Kanal tedavisi genelde 2-3 seanstan oluşan ve her bir seans arasında bir hafta süre olan bir uygulamadır. Bu uygulamada apse olan dişin kök kısmına inilip apseli alanın bakterilerden tamamen temizlenme işlemi yapılır. Hasta kanal tedavisi sırasında çok fazla ağrı duymaz. Kanal tedavisi sonrasında temizlenen dişin yeniden apselenmemesi için hastanın dişlerini düzenli ve gerektiği gibi temizlemesi gerekir. (bknz : kanal tedavisi nedir)

Apse tedavisi için Lapa ve Kompres uygulamaları

Keten tohumu lapası : Yulaf ezmesi ile keten tohumu bir kap içinde karıştırılıp lapa haline getirilir. İçine bir kaç damla çay ağacı yağı eklenip karıştırılır. Bu karışım kompres şeklinde uygulanabilir. Keten tohumu, yulaf ezmesi olmadan su ile lapa haline getirilerek de apse tedavisinde kullanılabilir. Bunun için 30-50 gram keten tohumunu yeterli miktarda ılık su içinde lapa haline getirilir. Bir bez ya da tülbent ile lapa ılık halde iken kompres uygulanabilir.
Hidrastis yara lapası : Su ya da yumurta akı ile 1 yemek kaşığı toz halindeki hidrastis kökü karıştırılır. Lapa haline gelen bu karışım çıban ya da apseli alan üzerine günde 2-3 kere uygulanır.
Çemenotu tohumu lapası : 1 litrelik ılık su içine 50 gram kadar çemen bırakılıp şişmesi beklenir. Daha sonra şişen çemenler bir bez yardımı ile alınıp kompres yapılabilir.
Meşe kabuğu kompresi : 3 su bardağı su ile ince kıyılmış 2 tatlı kaşığı meşe kabuğu kaynatılır. Ateşten alındıktan sonra 5 dakika bekletilir. Daha sonra bir bez ya da tülbent ile kompres uygulanabilir. Günde bir kaç kere uygulama yapılabilir.
Kudret narı : Bir şişe zeytinyağının içine kudret narının olgun meyvelerinden konulur. 15 gün bekletildikten sonra meyveler yağ içinde ezilir. Günde 2-3 kere apseli alan üzerine kompres uygulanır.
Ebegümeci ve hatmi yaprağı : Hatmi yaprağı ve ebegümeci de bir tülbent arasına yerleştirilip deri üzerine kompres şeklinde uygulanabilir.

Apse tedavisi için halk arasında uygulanan diğer yöntemler

  • Apse tedavisi için günde 2-3 fincan ekinezya çayı iç bağışıklık sistemini destekleyici özelliği bulunan bu çayın 8 günden fazla tüketilmemesi gerekir.
  • Cilt apsesi için bir adet domates ve bir adet patates rendelenir. Karıştırılıp apse üzerine sürülerek bekletilir. Daha sonra ılık su ile durulanır. Cilt apsesinin gerilemesi için bu karışım etkili olacaktır.
  • Çemenotu yaprakları da cilt apsesi için kullanılabilir. Uygulama için iyice ezilmiş çemenotu yaprakları apse üzerine konulur. Yapraklar kuruyana kadar beklenir ve daha sonra cilt temizlenir.
  • 1 bardak kaynatılmış suyun içine 1 tatlı kaşığı kurutulmış böğürtlen yaprağı konulup 10 dakika demlendirilir. Karışım içine 1 tatlı kaşığı bal ve 1 adet limonun suyu eklenir. Geceleri yatmadan önce 2 hafta süre ile bu karışımın tüketilmesi apselerin dağılmasında etkilidir.
  • 1 tatlı kaşığı meşe ağacı tozu, 1 tatlı kaşığı ufalanmış kara üzüm kökü, 1 tatlı kaşığı ekinazya kökü ve 2 tatlı kaşığı diken üzümü suyu, 2 su bardağı kaynamış suya eklenir. 10 dakika kaynatılıp ocak üzerinden alınarak 4 saat kadar bekletilir. Daha sonra süzülen karışım suyu apseli alan üzerine günde 3 kere sürülerek uygulanır.
  • Kurutulup toz haline getirilmiş portakal kabuğu ile aloe vera jeli karıştırılıp macun haline getirilir. Bu karışım 2-3 gün apse bölgesine, sabah ve akşamları uygulanır.
  • 2 diş sarımsak ezilerek yarım limon suyunun içine eklenir. Karıştırılan sıvı karışım apse bölgesine sürülür.
  • 1 tatlı kaşığı hint yağı ile 1 tatlı kaşığı zerdeçal kökü karıştırılır. Karışım sabah-akşam apseli alan üzerine uygulanır ve yarım saat bekletilir. Bir hafta kadar uygulanması yeterlidir.
  • 1 tatlı kaşığı hint yağı, yarım tatlı kaşığı zerdeçal kökü ve yarım tatlı kaşığı ufalanmış tespih ağacı yaprağı karıştırılır. Karışım apseli alan üzerine sabah-akşam sürülür. İyileşme sağlanana kadar uygulamaya devam edilir.
  • 1 tatlı kaşığı zerdeçal kökü tozu ve 1 tatlı kaşığı aloe vera jeli karıştırılır. Karışım apseli alan üzerine sürülür, üzeri temiz bir bez ile bandaj şeklinde sarılır. Gece boyunca bekletilip sabah temizlenir. Uygulama 3-4 gün süre ile tekrar edilir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 4 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgini çekebilir

Close