Antibiyotik Nedir ?

Antibiyotik Nedir ?

Antibiyotik Nedir
Antibiyotik Nedir

“Hayata karşı” anlamına gelen antibiyotik; bakterilerin üremesini önleme ve onları öldürme görevinde olan ilaç grubudur. Bu ilaç gruplarının keşfedilmesi tıp dünyasında özellikle öldürücülük özelliği olan bakterilere karşı büyük bir umut olmuştur. İlk kez 1928 senesinde Alexander Fleming tarafından “penisilinin” keşfedilmesiyle başlamış olan bu serüven, bu gün oldukça çeşitli ve kapsamlı boyutlara gelmiş; sağlık alanında pek çok olumlu sonuca imza atmıştır.

Antibiyotik pek çok kişi tarafından zarar-ziyan olarak görülür ve kimi zaman ihtiyaç olunduğu halde kullanımından kaçılır.  Bunun altında yatan en büyük sebep ise bilinçsiz kullanımlardan doğan sonuçlardır. Kimi zaman basit bir mide bulantısı ya da baş ağrısında bile antibiyotik kullanıldığı görülür. Oysa antibiyotikler sadece bakteri odaklı çalışan ilaç gruplarıdır. Bilinçsiz kullanılması ve “her derde deva” olarak görülmesi çok yanlıştır. Doktor talimatı bu bağlamda çok önem taşır.
Bakteri hücreleri ile insan hücreleri arasında belirgin farklar vardır. Örneğin bakterilerde hücre duvarı varken, insan hücrelerinde hücre duvarı mevcut değildir. Hücre zarı yapısı ve DNA kopyalama işleminde kullanılanlar açısından da farklar mevcuttur. Antibiyotiklerin vücut hücrelerine zarar vermemesi ve  bakterilere karşı mümkün mertebe seçici olabilmesi için ilaçlar hazırlanırken bu farklılıklar gözetilir.

Neden Farklı Çeşitlerde Antibiyotikler Var ?

Neden Farklı Çeşitlerde Antibiyotikler Var
Neden Farklı Çeşitlerde Antibiyotikler Var
Ampisilinler, penisilinler, sefalosporinler gibi neredeyse yüzlerce çeşit antibiyotik vardır. Antibiyotiklerin etki alanları, güçleri, yan etkileri ve şiddetleri birbirinden farklı olabilmektedir. Bu noktada bu kadar antibiyotik çeşidine sahip olmak; yan etkilere ve enfeksiyonlara karşı spesifik (kendine has) etkilerine göre daha iyi ve daha zararsız tedaviler konusunda elimizi kuvvetlendirir. Enfeksiyonun türü, hangi sistemde etkin olduğu ve bölgesi; hangi antibiyotiğin daha etkin ve daha zararsız olacağının bilinmesi için çok önemlidir.
Doktorlar bir solunum yolu enfeksiyonunda bile birçok farklı antibiyotik yazabilir; çünkü solunum yolları enfeksiyonlarına neden olabilecek birçok bakteri bulunur. Morfolojileri ve patolojileri farklı olan bakterilerle savaşmak için kullanılması gereken antibiyotikler de birbirinden farklı özellik gösterecektir.

Antibiyotik Kullanımı

Antibiyotik Kullanımı
Antibiyotik Kullanımı
Sadece doğru antibiyotiğin yazılmış olması bile tam etkinlik göstermesi için yeterli değildir. Doktorun uygun gördüğü dozun tam olarak doğru bir şekilde uygulanması gerekmektedir. Ve bu nokta, aslında günümüzde sağlık açısından da riskler oluşturan çok ciddi bir noktadır. Bir antibiyotiğin uygun dozda ve her gün aynı saatlerde alınması önemlidir. Aynı zamanda bizim toplumumuzda iyileşme hissedildiğinde kalan dozları kullanmayı bırakma durumu çok görülür. Oysa bu davranış çok yanlıştır. Kendini iyi hissediyor olmak “iyileşmiş olmak” anlamına gelmez.
Yarıda bırakılan antibiyotik tedavisinde ölmemiş olan hedef bakteriler antibiyotiği tanımlayarak güçlenme gösterir ve dirençli bir forma dönüşür. (Örneğin hücre duvarına etki eden bir antibiyotikse; bakteriler hücre duvarında değişikliğe giderek antibiyotiğe karşı kalkan oluşturur.) Tekrar antibiyotik kullanmak zorunda kalabiliriz. Tedavideki bu aksaklıklar da enfeksiyonu oluşturan bakterilere direnç kazanmak için zaman tanır.
Tedavi tekrarlandığında bakterilerin antibiyotiğe daha uzun süre maruz kalmalarıyla birlikte direnç geliştirme şansları daha da artar. Bu yüzden tekrar aynı antibiyotik alındığında yararı görülmeyecektir. Tüm dozların tam olarak alınması, ileri dönemlerde yaşanacak enfeksiyonlar ile kolaylıkla savaşılabilmesi açısından büyük önem taşır.
Bizim elimizde bakterilere karşı yüzlerce farklı antibiyotik bulunduğu gibi bakterilerin de bize karşı geliştirdiği silahları vardır. Çok hızlı mutasyon geçirerek antibiyotiklere karşı direnç geliştirmek bakterilerin en önemli özelliğidir. Bu kadarıyla sınırlı değildir ancak bu kadarı bile bizi zor duruma düşürmek için yeterli gelir. Elimizdeki antibiyotiklerin tamamına dirençli bir bakteriye karşı mücadele etmemiz zordur. Bağışıklık sistemi ile bu sorun çözülebilir; ancak çok ağır enfeksiyon durumlarında bağışıklık da yeterli gelmeyebilir.
Antibiyotik kullanımında doz ve süre ayarlamaları, hem tedavinin hızlı ve başarılı sonuç vermesinde hem de bakterilerin antibiyotiğe karşı direnç geliştirme ihtimallerinin ortadan kaldırılmasında önemlidir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 6 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgini çekebilir

Close