Akciğer Kanseri Nedir?

Akciğer Kanseri Nedir?

Akciğer kanseri
Akciğer kanseri nedir

Akciğer kanseri; genetik kodları farklı ya da bozulmuş olan hücrelerin akciğer dokusuna gelerek bu doku içerisinde çoğalması durumunu tanımlar. En yaygın görülen kanser türüdür. Bu kanser türüne en çok erkekler yakalanır. Her yıl 1 milyonun üzerinde akciğer kanseri kaynaklı ölümler gerçekleşmektedir. Mukozal yapıyı tahribata uğrattığından dolayı sigaranın akciğer kanserinde en etkin role sahip olduğu bilinir. (Mukozal yapı: İç organları kuşatan salgı üretici kaygan yapı.)

Canlıların her zerresi hücrelerden meydana gelir ve bu hücreler canlıya ait genetik bilgileri taşır. Her canlının genetik bilgileri birbirinden farklıdır ve kendine özeldir. Baştan sona tüm vücut hücrelerinde aynı DNA barınır. Bu DNA’lar birbirlerini tanıyabilecek özelliklerde kodlanmışlardır. Vücuda farklı genetik kodlar barındıran hücreler girdiğinde ya da vücutta DNA’sı bozulmuş hücreler ürediğinde sağlıklı vücut hücreleri bu yabancı kodları tanır ve onları hemen yok ederler.
Bazı durumlarda vücut hücrelerinin bertaraf edemeyeceği genetik kodlar oluşabilmektedir. Bu tehlikeli ve güçlü kodlar yok edilemediği için kendisine vücut içerisinde bir yer edinerek çoğalmaya başlar. Bir nevi süzgeç görevi gören akciğerlerin bu bozuk DNA’lar ile karşılaşması ve bu hücreleri barındırması muhtemeldir. Bu hücreler akciğerin damar kısımlarında, geçitlerde ve nefes borusunun iç kısmında konuşlanabilir. Akciğerin kendi dokusu içinde de bu bozuk DNA’lar üreyebilir ve kanserleşme yapabilir.

Akciğer Kanseri Ne Kadar Tehlikelidir?

Akciğer Kanseri Ne Kadar Tehlikelidir
Akciğer kanseri ne kadar tehlikelidir
Dünya üzerindeki tüm vakalar değerlendirildiği zaman; akciğer kanseri, yemek borusu kanseri ve pankreas kanserinin en zor tedavi edilen kanser türleri olduğu görülür. Tedavilerin başarı şansı diğer kanser türlerine göre oldukça düşüktür. Erken dönem belirtileri vermediklerinden dolayı kanser zamanla yayılır ve baş edilemez olur.
Kanserleşme yapan tümörün DNA yapısı da yaşanan bu sürecin seyrini belirlemektedir. Çok hızlı bir şekilde metastaz yapan (yayılan ve diğer organlara sıçrama yapan) kanser hücreleri bir kaç ay içerisinde ölüme götürebilir; çünkü bu kanserleşme ile baş edebilmek zordur. Tedavi süreci ise yıpratıcı olduğundan dolayı hastaların bünyesi bütün bunları kaldıramayabilir.
Tedavi olunmadığı halde senelerce hiç büyümeden kalan ve hiçbir şikayet yaratmayan kanserleşmeler de mevcuttur. Kişinin bağışıklık sistemi, yaşam tarzı, fiziksel durumu ve genetik yatkınlığı da bu süreçte hızlandırıcı ya da yavaşlatıcı etkiler yapacaktır. Doktorlar hastanın bünyesini ve tümörün yapısını iyi analiz edip doğru tedaviyi belirlediği takdirde tedaviden başarılı sonuç alabilme ihtimali artacaktır.

Akciğer Kanseri Kaç Farklı Türden Oluşur?

Akciğer kanseri kaç farklı türden oluşur
Akciğer kanseri kaç farklı türden oluşur
Akciğer kanseri, kanserli dokudan alınan hücre örneklerinin mikroskop görüntülerine göre iki türe ayrılmıştır:
  • Küçük Hücreli Akciğer Kanseri (%15 oranında görülür.)
  • Küçük Hücreli Olmayan Akciğer Kanseri (%85 oranında görülür)
Küçük hücreli akciğer kanserleri nadir görülür. Çok hızlı çoğalan ve yayılan bir kanser hücresidir; ancak kemoterapi ve radyoterapiye de en iyi yanıtı bu hücreler verir. Erken dönemde bu kanserleşmeler tespit edilirse ameliyat ile kanserli kısmı alabilmek mümkün olur. Yayılma tehlikesinden dolayı, sıçrama yapma ihtimali olan organlara koruyucu radyoterapi uygulaması yapılabilir.Yayılmanın en sık görüldüğü organlar; Beyin, kaburga kemikleri ve Böbrek üstü bezleridir.
Küçük hücreli olmayan akciğer kanserlerinin avantajı, başka organlara yayılma ihtimalinin düşük olmasıdır. Ancak bu türde de kemoterapi ve radyoterapiye yanıt verme oranı çok azdır. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserleri de kendi içerisinde ayrılmaktadır.
  • Squamöz Hücreli Akciğer Kanseri
  • Adenokarsinom (Karsinom; tümör oluşumu veya kanserleşme anlamına gelir.)
  • Adenosquamöz Karsinom
  • Büyük Hücreli Akciğer Kanseri
  • Pleomorfik Karsinom
  • Karsinoid Tümör
  • Diğerleri (Herhangi bir sınıfa dahil olmayan akciğer kanseri türleri)
Bu standart sınıflandırmalar tedavi sürecini ve başarı yüzdesini belirlemede yardımcı olur. Zamanın getirdiği şeylere göre bu akciğer kanseri çeşitlerinin görülme oranları değişebilmektedir.

Akciğer Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Akciğer Kanserinin Belirtileri Nelerdir
Akciğer kanserinin belirtileri nelerdir
Akciğer kanseri ile ilgili belirtiler çok geniş yelpazededir. Bulgular ya da semptomlar genellikle geç dönemde ortaya çıkmaya başlar. Bunun en büyük sebebi ise akciğerde algı sinir sisteminin bulunmamasıdır. Yani akciğerin içerisinde herhangi bir lezyon oluştuğunda bu hissedilmez, ağrı ya da sızı yapmaz. Ancak bu kanser akciğerin dışına yayıldığı zaman ağrı oluşturmaya başlar, ki bu da kanserin ileri evreye girmesine sebep olur. Akciğer kanserini tehlikeli yapan unsurlardan birisi de budur. Akciğerden dışarıya yayılan kanserleşmeler; kalp damarlarına, kaburga kemiklerine, beyne, kol sinirlerine ve diğer birçok bölgeye baskı uygular ya da metastaz yapar. Bu da bu bölgelerde şikâyetlerin oluşmasına sebep olur. (Kol ağrısı, şiddetli baş ağrısı gibi.) Bundan dolayı akciğer ile hiç alakası olmayan semptomlarla doktora başvuran bazı hastalar, akciğer kanseri teşhisi ile yüz yüze gelebilir.
Bazı durumlarda akciğer ile ilgili bulgular yaşanabilir. Bu da genellikle solunum yolu enfeksiyonları ile karıştırılır:
  • Öksürük (Bronşlar üzerinde oluşan kanserleşmeler o doku üzerinde iritasyon oluşturur. Yani tahriş ve tepkiye sebep olur. Bu tepki de öksürük olarak yansır.)
  • Soluk borusuna bir şey takılmış gibi bir his (Defalarca öksürdüğü halde bu histen kurtulamaz.)
  • Balgamda kan görmek (Kanserin akciğer dokusunda oluşturduğu tahribattan dolayı kanama oluşabilir ve bu kan akciğerlerdeki balgama karışabilir.)
  • Enfeksiyon bulguları (Ateş, titreme, iştahsızlık, halsizlik)
Akciğerin merkezi bölgelerine yerleşen kanserler nefes borusuna baskı yaparak hem havayı hem de balgamı sıkıştırıp enfeksiyona uygun ortam hazırlar. Bu kısma hava giriş çıkışı olmadığından dolayı temizlenemez ve ciddi zararlar oluşur. Genellikle kişiler bu aşamada doktora başvurarak hastalıkla yüzleşir.

Akciğer Kanserinin Spesifik Olmayan Belirtileri Nelerdir?

Akciğerin dışına kadar yayılıp göğüs kafesine baskı yapmaya başlayan kanserlerin diğer organlar üzerinde oluşturduğu durumlar ve yansıyan semptomlar da bulunmaktadır. Bu belirtiler ilk başta akıllara akciğer kanserini getirmez. Ancak detaylı tetkikler sonucu akciğer kanseri ile bağlantısı ortaya çıkar.  Akciğere özgü olmayan bazı belirtiler şunlardır:
  • Göz kapağı düşmesi (Göğüs kafesi içerisinde göze giden bir sinir bulunmaktadır. Kanser akciğeri aşıp göğüs kafesine baskı yaptığında bu göz sinirleri üzerinde baskı oluşur ve göz kapağı düşmesi görülür.)
  • Göğüs kafesinde ağrı
  • Sırt ve kol ağrısı (Oldukça şiddetlidir ve kolay kolay geçmez.)
  • Yüz-boyun bölgesinde şişme ve genişleme (Göğüs kafesine taşan kanserler kalp damarlarını tıkar ya da kalp zarında su toplanmasına sebep olur. Bu da şişlik olarak yansır.)
  • Nefes darlığı
Metastaza bağlı belirtiler de mevcuttur. Örneğin akciğerden beyne kanser yayıldığında kişilerde şiddetli baş ağrıları, görme bozuklukları ya da kısmi felç gibi durumlar oluşabilir. Doktorlar bu kişileri ameliyata alarak beyindeki kanserli parçayı çıkartır ve o parçayı patolojiye gönderir. İncelendiğinde o parçanın akciğer kanserine ait bir parça olduğu tespit edilir. Bu durumda kişinin akciğer kanseri olduğu da ortaya çıkmış olur. (Kanserli dokular her organda farklı kimyalara sahiptir. Bundan dolayı alınan parçalar muhakkak patoloji laboratuvarında incelenir ve çıkan sonuca göre tanı konur.)
Kendine özgü olmayan (non-spesifik); her hastalıkta olabilecek belirtiler de mevcuttur.
  • Sebepsiz aşırı kilo kaybı
  • Halsizlik, yorgunluk
  • Uykuda terleme
  • Ateş yükselmesi

Akciğer Kanseri Kaç Evreden Oluşur?

Akciğer Kanseri Kaç Evreden Oluşur
Akciğer kanseri kaç evreden oluşur
Tedavinin rotasını hızlı bir şekilde belirleyebilmek adına akciğer kanseri evrelendirilmektedir. Hastalığın kaçıncı evrede olduğu, tedavinin başarı yüzdesini belirler. Akciğer kanseri 4 evreden oluşur. 1. evre tedavisi en kolay olan ve yaşama şansı en yüksek olan evredir. 4. evre ise tam tersi olup, tedavisi zor ve yaşama tutunma şansı düşüktür. Bunları belirleyebilmek için öncelikle akciğerin görüntüsünü almak gerekir. Bunun için de önce akciğer tomografisi, sonrasında ise batın tomografisi çekilir. Batın tomografisi; göğüsteki ve gövdedeki sorunları teşhis etmede kullanılan oldukça iyi bir yöntemdir. Ayrıntılı görüntü verir.
Bu evrelemeler belli kriterlere göre yapılır. Bunlardan bir tanesi T faktörü de denilen “tümör boyutu” ve “tümörün bulunduğu yerdir”. Tümörün boyutundan çok, yerleştiği yer daha önemlidir. Aynı boyutlardaki iki tümörün, yerleştiği yere göre iyileşme şansı birbirinden uçurum derecesinde farklı olabilir. Tümörün akciğer zarına, nefes borusuna ya da lenf bezlerine yakınlığı çok tehlikelidir. (Lenf bezlerine yakınlık derecesi N faktörü olarak ifade edilir.) Bu durumdaki tümörlerin iyileşme şansı diğer konuşlanmalara göre oldukça düşüktür. Özellikle akciğerin tepe kısmında çıkan tümörlerin boyutları ne kadar küçük olursa olsun ciddi sorunlar oluşturur. Tedavinin başarılı olma şansı ise neredeyse %20’lere kadar düşer. Metastaz faktörü de evreyi belirleme konusunda önemlidir. (M faktörü) Metastaz; özellikle kol bölgesi, beyin, böbrek üstü bezi ve kemiklerde görülmektedir.
T, N ve M faktörlerinin ciddiyet boyutuna göre evreler şu şekilde belirlenir:
  • Evre 1A – Evre 1B (Ameliyatla kanserli doku alınır. Kanser ilaçlarına gerek kalmaz ve bir kaç hafta içerisinde kişi iyileşir. 5 yıl boyunca takip edilir. Akciğer zarından, lenf bezlerinden, akciğer tepe bölgesinden ve soluk borusundan uzakta konuşlanan lezyonlar bu evreyi tanımlar. )
  • Evre 2A – Evre 2B
  • Evre 3A – Evre 3B
  • Evre 4 (Ameliyat, kemoterapi ve radyoterapinin bir arada olduğu çetin bir tedavi süreci belirlenir. Akciğer zarına, lenf bezlerine, soluk borusuna yakın bölgelerde konuşlanan ve hızlı bir şekilde metastaz yapan kanserler bu gruptadır.)

Akciğer Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Akciğer kanseri nasıl tedavi edilir
Akciğer kanseri nasıl tedavi edilir
Sol akciğer 2 lobdan, sağ akciğer ise 3 lobdan oluşur. (Lob: parça) Bu 5 lobdan herhangi birisinde kanserli doku oluştuğunda doktor kanserin oluştuğu lobu cerrahi yöntemle çıkarabilmektedir. Eğer mümkünse endoskopik cerrahi ilk tercih olmalıdır. Endoskopik cerrahide çok küçük bir kesi açılarak kameralı aygıtlarla ameliyat yapılmaktadır. Riski, açık ameliyata göre çok daha azdır.
1. evrede ameliyat yeterli gelmektedir. Kanserleşmenin tekrar yaşanmaması ya da yayılmaması için ameliyattan sonra koruyucu radyoterapi uygulamaları yapılabilir. 5 yıl boyunca hasta takip altında tutulur.
2. ve 3. evrelerde eğer oluşan lezyon ameliyat yapmaya uygun bir yerde değilse doktorun belirlediği ilaçlarla kemoterapi (ilaç tedavisi) ve radyoterapi (ışın tedavisi) uygulamaları yapılır.
4. evrede ise tedavi çok daha ağırdır. Genellikle ameliyat, kemoterapi ve radyoterapi birlikte uygulanır.
Foto dinamik terapi isminde bir tedavi yöntemi daha vardır. Kan dolaşımına özel bir kimyasal enjekte edilir ve hücreler bu kimyasalları içine alır. Normal hücrelerde bu kimyasallar fazla durmamaktadır; ancak kanserli hücreler bu maddeyi çok daha uzun süre içinde tutar. Zamanı geldiğinde doktor lazer ışını uygulayarak bu maddeyi aktif hale getirir ve kanserli hücrelerin ölmesini sağlar.

Akciğer Kanseri İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Akciğer Kanseri İçin Hangi Bölüme Gidilir
Akciğer kanseri için hangi bölüme gidilir
Akciğer kanseri sinsi ilerleyen ve ilk evrelerde bulgu vermeyen bir hastalık olduğundan dolayı tespit edilmesi çok zordur. Genel sağlık kontrollerini düzenli bir şekilde yaptıranlarda 1. evre fark edilebilir. Ortaya çıkmaya başlayan belirtiler spesifik olmadığı için, bambaşka şüpheler ya da sebeplerle doktora başvurup akciğer kanseri teşhisi ile karşı karşıya gelenler de vardır. Bütün bu karmaşık süreçler atlatıldığında ve akciğer kanseri şüphesi netleşmeye başladığında kişilerin Göğüs Cerrahisine başvurması gerekir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 7 votes)
Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.