Aft nedir ? Nasıl tedavi edilir ? Aft neden oluşur ?

Aft nedir ? Nasıl tedavi edilir ?

Aft Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Aft nedir nasıl tedavi edilir
Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
Ciddi hastalıkların habercisi olabilen aft; ağız içerisinde pamukçuk şeklinde oluşan derin ya da yüzeysel yaralardır. Ağızın dil, yanak, damak, dişeti gibi her bölgesinde görülebilir. Yemek, içmek, konuşmak, yutkunmak gibi hayati olaylar konusunda büyük sıkıntılar çıkartabilen aft, ağzın içinde tek başına ya da yayılmış şekilde bulunur. Ağrılı semptomlar gözlenir.
Ağızda doku tahribatı yapan mukozal bir hastalıktır. (Mukoza: sümükdoku da denilen kaygan zardır. Vücudun iç kısımlarındaki boşluklar mukoza ile döşenmiştir. Örneğin ağız içi, boğaz, iç organlar bu salgı yapan ince ve kaygan dokudan oluşmaktadır.)

Aft Oluşumunun Sebepleri Nelerdir?

Aklımıza gelebilecek her şey aft sebebi olabilir. Özellikle yanak ya da dil ısırmaları sebebiyle oluşan aft çok yaygındır. 5-10 güne kadar son bulduğu için genellikle doktora görünmeyi gerektirmez. Ancak fiziksel herhangi bir etki olmadığı halde sık sık aft oluşumlarının görülmesi ve rahatsız edecek boyuta gelmesi durumunda yapılabilecek en doğru şey bir KBB (Kulak Burun Boğaz) doktoruna başvurmaktır. Aft oluşumları genelde şu sebeplerden kaynaklanmaktadır:
  • Vücut fonksiyonlarının doğru şekilde çalışmasını sağlayan vitaminlerin eksik alınması ya da bir sebepten vücutta bu vitaminlerin eksilmesi (B12, B9, B3 vs)
  • Ağız içi mukozasının dengesini bozacak aşındırıcı gıdaların tüketimi (sirke, kola, gazoz gibi asitli içecekler, kimyasallarla dolu hazır gıdalar…)
  • Vücutta bazı elementlerin eksikliği ( Çinko, demir, kalsiyum gibi elementlerin eksikliği oluşan aftların daha ağrılı olmasına sebep olur.)
  • Ergenlik ya da hamilelik dönemlerinde yaşanan hormonal dalgalanmalar
  • Sigara veya alkol kullanımı
  • Anksiyete sorunları (Aşırı kaygı ve takıntı hastalıklarının genel adıdır.)
  • Yemekleri aşırı sıcak yemek, bir şeyler çiğnerken yanlışlıkla yanağı ya da dili ısırmak, balık kılçığı batması, sivri bir cismin ağız mukozasını tahrip etmesi gibi fiziksel travmalar
  • Alerjik reaksiyonlar

Nadir de görülse aft oluşumuna sebep olabilecek ciddi hastalıklar da vardır. O ciddi hastalıklardan bazıları şunlardır:

AIDS (Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu) : Bağışıklığı bitiren ve vücudu her türlü hastalığa açık hale getiren AIDS hastalığının oluşmasındaki sebep HIV virüsüdür. Bu virüs sadece bilinçsiz ve korunmasız cinsel ilişki yoluyla bulaşmaz. Kan yoluyla ya da emzirme yoluyla da bulaşabilir. Ayrıca hamile bir anne de bu virüsü taşıyorsa çocuğuna da aktaracaktır. AIDS hastalığına sahip kişilerin yaklaşık %12’sinde aft oluşumu görülmektedir.

Ağız Kanseri: Pek çok sayıda ve yayılmış şekilde görülen aftlar ağız kanserinin erken dönem belirtilerinden olabilmektedir. Bu tip aft oluşumları ihmal edilmemeli ve bir diş hekimine başvurulmalıdır. Diş hekimleri yaraların yayılımına ve şekline göre bu yaraların kanserleşme olup olmadığı hakkında hastayı bilgilendirecek ve ona göre hastanelerin ilgili bölümlerine yönlendirmelerde bulunacaktır. Hemen önlem alındığı takdirde tedavinin başarıya ulaşma oranı yüksektir.

Helicobacter pylori: Ülsere hatta mide kanserine varacak kadar ciddi mide rahatsızlıklarına sebep olabilen bu güçlü ve inatçı bakteri türü, insanların yaklaşık %50’sinde bulunmaktadır. Bulaşıcı bir bakteridir. (Kusmuk, tükürük veya dışkıyla doğrudan temas halinde bulaşabilmektedir. İyi temizlenmemiş yiyecekler ve kirli havuzlar da bulaşma sebebidir.)  Bu bakteri vitamin (özellikle de B grubu vitaminlerinin) eksikliğine sebep olduğundan ağız içi yaralanmalarına zemin hazırlamaktadır. Vitaminler sinir sisteminin korunmasında, bağışıklık sisteminin güçlenmesinde etkilidir. Cilt sağlığına katkıda bulunur. Eksiklik durumunda bağışıklık zayıflayacağından aft oluşumu ihtimali önemli ölçüde artacaktır.

Behçet Hastalığı: 1937’de Türk Dermatolog Hulusi Behçet tarafından ilk kez tarif edildiğinden bu hastalığa “Behçet Hastalığı” ismi verilmiştir. Nedeni tam olarak açıklanamayan ancak büyük oranda genetik olduğu düşünülen iltihaplı bir romatizmal hastalıktır. Bu iltihaplar kemik dokusunda, damarlarda, sinirlerde, gözlerde ve deride oluşabilir. Ağızda ve cinsel organda sürekli tekrarlayan yaralara sebep olur. Aft oluşumları da Behçet hastalığının belirtilerinden birisidir.


Aft Nasıl Tedavi Edilir?

Aft nedir nasıl tedavi edilir
Nasıl Tedavi Edilir?
Aft oluşumunun sebebi tedavi sürecini belirleyecektir. Yaygın olarak yanak ya da dil ısırmak gibi fiziksel travmalardan sonra aft görülür ve en geç 10 güne kadar geçer; ancak vitamin ve element eksikliğine bağlı bir aft oluşumu söz konusuysa ya da alerji kaynaklıysa; bu halde vitamin eksikliğinin giderilmesi ya da alerji semptomlarını normale döndüren ilaçların kullanılması bu sorunu çözecektir.
Ağız kanseri ya da Behçet Hastalığı gibi ağır hastalık belirtileri olarak ortaya çıkan aft, genellikle ağzın içinde yayılmış olur, çok sık tekrarlar ve baş etmesi zordur. Asıl sebep çözüldüğünde yaralar iyileşmeye başlayacaktır. Ancak bu süreçte ilerlemesini durdurmak adına; tüketilen gıdalar ve ağız bakımı konularında çok hassas davranılmalıdır.

Aft oluşumuna sebep olacak herhangi bir fiziksel travma (yanma, ısırma gibi…) yoksa, yapılan tetkiklerin sonucunda herhangi bir bulguya rastlanmadıysa bu durumda hastanın stres altında olduğu düşünülür. Bu tür aft oluşumları ağzın içinde yaygın değildir ve genelde 5-10 güne tamamen geçer. Bazı rahatlatıcı yöntemlerle aftın acısını dindirmek ve daha hızlı bir şekilde iyileşmesini sağlamak mümkündür.  Bu tavsiye ve yöntemlerden bazıları şunlardır:

  • Öncelikle ağız bakımı konusuna çok dikkat edilmelidir. Aftın içinde ve etrafında kümelenmiş bakterileri bertaraf etmek iyileşme sürecini hızlandıracaktır. Dişleri fırçalamak, diş ipi ile dişlerin arasını temizlemek ve gargara yapmak (Chlorhexadine gargara) ağız bakımı konusunda yeterlidir.
  • Şekerli ve asitli gıdalar bu süreçte tüketilmemelidir. Asitler dokuyu daha çok tahrip eder, şekerler ise ağız içindeki bakterilerin beslenmesine sebep olur. Aft geçene kadar bu tür gıdalara ara verilmelidir.
  • Anestezik (uyuşturucu etkili) ya da kortizon içerikli kremler ya da spreyler ağrının rahatlamasını sağlayacaktır. Ayrıca tahrip olan dokuyu besleyen, doktorun önerebileceği jeller de mevcuttur. Anestezik ilaçlar yemekten bir süre önce sürülür. Böylelikle yemek yerken acı hissetme durumu hafifletilmiş olur. (kortizon; böbreküstü bezler tarafından üretilen bir hormondur. Stres anında salgılanmaktadır. Stresin yıkıcı etkisini önlemede ve bağışıklığı canlı tutmada görevlidir. Stresin uzun süre devam etmesi durumunda ise zararlı etkileri ortaya çıkmaya başlamaktadır.)
  • Asitliği azalttığından dolayı su ve karbonat karışımlı kremler aft olan bölgeler için önerilmektedir. Yine tuz ve su karışımlı gargara da asitliği azaltacaktır.
  • Aşırı baharatlı ya da acılı yemekler aftın daha da büyümesine sebep olabilmektedir. Yara geçene kadar acıdan uzak durmak en uygunudur. Yoğurt ya da süt gibi yatıştırıcı gıdalar tercih sebebi olmalıdır.
  • Yemekler yeterince ılıklaşmadan yenmemelidir. Biraz bile sıcak olduğunda bu sıcaklık aft olan bölgede ciddi acılara sebep olur ve yarayı daha da kötüleştirir.
  • Ağır durumlarda doktor antibiyotik ile tedavi yoluna gidebilir. Herhangi bir yöntem denerken doktora danışmakta fayda vardır.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 1 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlgini çekebilir

Close