20’lik Diş Nedir?

20’lik Diş Nedir?

20 lik Diş Nedir
20’lik Diş Nedir
Ergenlik yaşına girdikten birkaç yıl sonra (yani 20’li yaşlarda) 7 numaralı dişlerin arkasında çıkan büyük azı dişlerine “20’lik dişler” ya da “20 yaş dişleri” adı verilir. Dişler, 2 bölüme ayrılarak numaralandırılır. Örneğin üst ve alt çene bölgesindeki dişlerin karşılıklı bir şekilde bir masada olduğu düşünülürse; numaralandırma yaparken ön dişlerin tam ortasından bir çizgi çekilir ve simetrik iki görüntü elde edilir. 7+7+7+7 toplamda 28 diş sayılmaktadır. Üst ve alt dişler birlikte numaralandırılır. İki hattaki diş sayısı genelde aynıdır. Kişinin genetik durumu da bu sayıyı belirler. Bazı durumlarda dişin çıkmasını engelleyen sorunlar gözlemlenebilir ve diş hekimi müdahalesi gerekebilir.
1 ve 2 numaralı dişler kesici dişlerdir. Hemen ardından uzun ve delici olan köpek dişleri (3 numaralı diş) gelir. Sırasıyla 2 küçük (4-5 numara) 2 de büyük (6-7 numara) azı dişleri köpek dişlerini izler. (Azı dişleri: Yiyecekleri öğütmeye yarayan dişlerdir.)Bu numaralandırma; alt, üst, sağ ve sol hat için aynıdır. Bu 28 diş işlevseldir. Kesmeye, parçalamaya ve öğütmeye yarar. 7 numaralı büyük azı dişlerinin arkalarından birer tane daha (Yani toplamda 4 tane) azı dişi çıkma durumu vardır. (3. büyük azı dişi) İşte bu dişler 20’lik dişlerdir.

Gömülü 20’lik Diş Nedir?

Gömülü 20’lik Diş Nedir
Gömülü 20’lik Diş Nedir

Çene kemiği içerisinde gelişen dişlerin, dikey yönde ilerleyip teker teker ağzın içerisinde yerini bulmasına “diş sürmesi” denir. Ağzımızda bulunan 28 diş bu diş sürmesi eğilimi ile oluşmuştur. 20’li yaşlara gelindiğinde 20’lik dişler de diş sürme eğilimi gösterir; ancak çoğu defa işlevsel 28 dişin tüm çene bölgesini fazlasıyla doldurması ve 20’lik dişlere yer bırakmaması bu dişlerin yukarıya sürülmesini engeller ve diş, çene kemiğinde gömülü olarak kalır. Buna “gömülü 20’lik diş” denir.

Gömülü olduğu halde yukarıya doğru sürme eğilimi devam edecektir. Devam eden bu sürme durumu, ağızdaki mevcut dişlere baskı yapacağından ve dişlerde çapraşıklık oluşturacağından bu 20’lik dişlerin cerrahi müdahale ile oradan alınması şarttır. 20’lik dişin ağız içerisinde kendisine yer bulduğu ancak tam olarak çıkmadığı durumlar da vardır. Bunlar da “yarı gömülü 20’lik diş” olarak adlandırılır. Bu dişlerin olduğu yeri temizlemek zor olduğundan ağız içi enfeksiyonların ve çürüklerin oluşma ihtimalini çok arttırmaktadır.
20’lik dişler normalde işlevselliği olan dişlerdir; ancak genetik yapımızın zaman içerisinde değişmesi ve çene yapımızın küçülmesi; bu dişlerin ağzımızın içerisinde yer bulamamasına, bulsa bile iş görememesine sebep olmuştur.

20’lik Dişler Ne Zaman Çıkar?

20’lik Dişler Ne Zaman Çıkar
20’lik dişler ne zaman çıkar
20’lik dişler genelde pek çok kişinin genetiğinde mevcuttur ve hayatın bir döneminde çıkar. Bu dişlerin genelde 20’li yaşlarda çıkması beklenir; ancak 17-18 yaşlarında da çıktığı görülür. Bu durum hızlı gelişimin göstergesidir. 20’li yaşlara gelindiği hatta o yaş geçtiği halde (50’li yaşlara kadar) 20’lik dişlerin görülmediği durumlar da olmaktadır. Bu durum iki sebebe bağlıdır. Ya genetik sebeplerle 20’lik diş hiç oluşmamıştır; ya da o 20’lik diş gömülü halde bulunmaktadır.
Bu durum ancak bir diş hekiminde “panoramik röntgen” çektirilerek ortaya çıkartılır. Bu röntgen görüntüsünde çene kemiğinde gömülü halde bulunan bir diş görülmüyorsa sorun yoktur. Bu onun genetik yapısının böyle olduğunu gösterir. Ancak genellikle röntgen filmlerinde bu dişin gömülü kaldığı fark edilir.

20’lik Dişler Neden Geç Çıkar?

20’lik Dişler Neden Geç Çıkar
20’lik dişler neden geç çıkar

20’lik dişlerin çenede var olduğu halde geç çıkması iki sebebe bağlıdır. Bunlardan birincisi; dişin çıkış yönünde bulunan aşılamayacak kadar sert ve büyük kemik dokusunun varlığıdır. Dişin bu dokuyu aşıp çıkması çok zordur; fazlasıyla zaman alır ve sıkıntılı olur. Dişin dışarıya çıkması 30,lu, 40’lı hatta 50’li yaşları bile bulabilir.  Geç çıkma sebeplerinden ikincisi ise; o dişin çıkış yönünün yanlış olmasıdır.

Dikey yönde ilerlemeyen ve genellikle ucu 7 numaralı dişin olduğu tarafa doğru yönelmiş olan dişlerin varlığı çok sonra hissedilir. Her yıl düzenli diş kontrollerini yaptıran ve dişlerinin durumunu öğrenmek için röntgen filmi çektirenler bu konuda şanslıdır; çünkü ters giden durum hemen fark edilecek ve diş hekimi gereken müdahaleyi yapacaktır. Ancak bu kontrollere gitmeyenler, bu yanlış yönelmiş 20’lik dişlerin varlığını büyük acılar çekerek hissedecektir.

Gömülü 20’lik Dişlerin Belirtileri Nelerdir?

Gömülü 20’lik dişlerin belirtileri nelerdir
Gömülü 20’lik dişlerin belirtileri nelerdir
Sancılı sürecin başlamadığı zamanlarda gömülü dişi fark edebilmek zordur. 20’li yaşlara gelindiği halde ağzın içerisinde 32 diş bulunmaması, 20’lik dişlerin gömülü kalmış olabileceğinin ilk işaretidir. Diş sayısı genetik mirasımızla da ilgili olabilir. 28 dişten az diş görünmesi, yirmilik dişlerin hiç olmaması gibi durumlar da yaşanmaktadır. Bu gerçekliği ancak röntgen ile belirlemek mümkündür.
Günün birinde sancılı bir süreç yaşanmadan önce hemen bir diş hekimine başvurup panoramik röntgen çektirilmeli; dişlerin varlığı ve yönelimi öğrenilmelidir. Dişler mevcutsa ve normal bir pozisyondaysa; ayrıca yöneldiği doğrultuda da yer bulabiliyorsa doktor bu dişe müdahale etmez. İleriki dönemlerde bu diş sıkıntı da yaratmaz, hatta çene yapısı 32 dişe uygunsa yemekleri öğütme konusunda ömür boyu hizmet bile verebilir. Ancak yönelimi yanlışsa o zaman cerrahi müdahale gerekir. Geç dönemde fark edilen gömülü 20’lik dişlerin belirtileri şunlardır:
  • Beklenmedik anlarda ince ince gelen ve gitgide şiddetlenen zonklamalı ağrılar (Bu ağrılar geceleyin uykudan uyandıran ağrılardır.)
  • Çene kemiği üzerine oluşan şişlikler ve kızarıklıklar (Hem ağız içinde hem de dış kısımda)
  • İltihap, ateş yükselmesi, yüzde şişme (Enfeksiyon oluştuğunu gösterir.)
  • Yutkunmada zorlanma ve ağzı kapatamama (Yirmilik dişin olduğu yer şiştiğinden ağız kapatıldığında o şişkinliğin üzerinde baskı oluşur ve daha çok acımasına sebep olur.)
  • İltihaplardan dolayı ağızda oluşan kötü koku
Bu belirtilerden sonra hemen önlem alınmazsa iltihabın kana karışması mümkündür. Kana karışan bu iltihaplar böbrek, kalp, beyin veya eklemlere yerleşebilir ve kişinin hayatının tehlikeye girmesine sebep olabilir.

Gömülü 20’lik Diş Ameliyatı Nasıldır?

Gömülü 20’lik Diş Ameliyatı Nasıldır
Gömülü 20’lik diş ameliyatı nasıldır
Panoramik röntgende gömülü dişlerin pozisyonu diğer dişlere zarar verecek ve iltihap oluşturacak şekilde görünüyorsa (yatay sürme yapması ya da uygunsuz bir yerden baş vermesi) doktorun cerrahi müdahale yapması gerekir. Bu cerrahi müdahaleye “20 yaş dişi ameliyatı” denir. Bu müdahalenin uygun olup olmayacağı da röntgen görüntüleriyle açıklığa kavuşacaktır. Müdahale sırasında bir komplikasyon oluşmasının önüne geçmek adına; çekilecek dişin etrafındaki sinirlerin durumu tespit edilir. Bu da 3 boyutlu diş tomografisi ile mümkündür.
Gereken tüm tetkikler yapıldıktan sonra hastaya anestezi uygulanır. Anestezinin etkisi ile hasta yapılan hiçbir işlemi hissetmez. Yeterince uyuşma olduğu anlaşıldıktan sonra sorunlu 20’lik dişin üzerindeki diş eti ve kemik dokusu çeşitli işlemlerle kaldırılır. Diş bulunduğu bölgeden çıkartıldıktan sonra o bölge dikişle kapatılır ve pamukla tampon yapılır. Bütün bu işlemlerden sonra hastadaki ağrı, şişlik, yüksek ateş gibi şikâyetler son bulur.
20’li yaşlarda yeni yeni çıkmaya başlayan dişlerin kökleri sağlam değildir. Eğer dişin pozisyonu uygunsa cerrahi müdahaleye bile gerek kalmadan sorunlu 20’lik diş kolaylıkla çekilebilir. Hem cerrahi müdahale hem de normal diş çekiminin korkulacak hiçbir yanı yoktur. İleri dönemde daha büyük sorunlar yaşamamak için kişiler hemen diş hekimine müracaat ederek 20’lik diş problemini çözmelidir.

Gömülü 20’lik Diş Nasıl Çekilir?

Gömülü 20’lik Diş Nasıl Çekilir
Gömülü 20’lik diş nasıl çekilir
Gereken tüm tetkikler yapıldıktan sonra hastaya anestezi uygulanır. Anestezinin etkisi ile hasta yapılan hiçbir işlemi hissetmez. Yeterince uyuşma olduğuna inanıldıktan sonra bölgede bulunan diş etinde küçük bir çizik açılır. Açılan çizik neşter ucuyla olduğu için oldukça incedir. Açılan bölgeden biraz aşağı inilerek alınmak istenen diş tespit edilir.
Dişinizin pozisyonu ve alt-üst çene olması ameliyatın gidişatını etkileyen unsurlardır. Hastanın dişi dik şekilde hazırsa alınması bir hayli kolay olacaktır. Dik yerine yan yatmış şekildeyse bu durumda dişin bulunduğu bölgedeki kemiğin biraz törpülenmesi gerekmektedir. Bu işlem yapıldıktan sonra dişin alınması biraz daha kolay olacaktır.
Gömülü diş ameliyatı sona erdikten sonra açılan yerin dikişle kapatılması gerekmektedir. Dikiş sonrası kişinin ağzına tampon verilerek yarım saat tampon yapması istenmektedir.

Gömülü 20’lik Diş Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

20’lik Diş Ameliyatının Riskleri Nelerdir
20’lik diş ameliyatının riskleri nelerdir
Her cerrahi müdahalede olduğu gibi 20 yaş dişi ameliyatının da olası riskleri mevcuttur. Müdahale edilecek bölgeler sinirlerle doludur ve çok hassas bölgelerdir. Ayrıca hastanın hassasiyetlik durumu ve doktorun müdahale biçimi de bu risk faktörünü belirler. Doktor ameliyata başlamadan önce kişinin sağlık geçmişiyle ilgili sorular sorar ve aldığı cevaplara göre ameliyat sırasında uygulayacağı solüsyonları ya da aparatları belirler. Bu ameliyatın bazı riskleri şunlardır:
  • Ameliyat sırasında parçalanan dişlerin ve diş köklerinin üst çeneye yakın bölgede bulunan sinüs boşluğuna kaçması (Sinüs boşluğu; yüzün elmacık kemikleri ile alın bölgesinde bulunan boşluktur. Baş ağırlığını azaltır ve havalanmayı sağlar. Buraya diş parçalarının kaçması kronik sinüzite sebep olabilir.)
  • Dudaklarda ve dilde kalıcı uyuşukluk ( Alt çeneye uygulanan ameliyatta dudak ve dil ile bağlantı kuran sinirlerin zarar görmesi ihtimali vardır. Dildeki tat alma duyuları da etkilenebilir. Bu uyuşukluklar çok uzun da sürse genelde geçmektedir. Ancak kalıcı uyuşukluk da görülebilir. Bunlar çok nadir görünen komplikasyonlardır. Dikkatli ve işinin ehli bir doktor; agresif cerrahi müdahalelerden kaçınacak ve bu durumların oluşmasına izin vermeyecektir.

Yazıyı Puanla

SağlıklıHayat.Net
User Rating: 5 ( 1 votes)
Etiketler

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgini çekebilir

Close